Người Giữ Cuốn Sổ Mượn Sách

Đầu năm 1974, tại một căn cứ giữa rừng miền Đông Nam Bộ, sau những giờ huấn luyện và làm nhiệm vụ, các chiến sĩ thường quây quần bên nhau để đọc những cuốn sách, tờ báo và tài liệu ít ỏi được chuyển từ hậu phương vào.

Sách không nhiều.

Chỉ vài chục cuốn.

Nhưng ai cũng muốn đọc.

Chiến sĩ Nguyễn Văn An, hai mươi hai tuổi, quê ở Thanh Hóa, được giao quản lý tủ sách nhỏ của đơn vị.

Anh không phải cán bộ thư viện.

Cũng chưa từng học nghề quản lý.

Nhưng anh rất yêu sách.

Trước khi nhập ngũ, thầy giáo cũ từng nói với anh:

"Một cuốn sách."

"Có thể tiếp thêm sức mạnh cho rất nhiều người."

An luôn nhớ lời ấy.

Anh lấy một cuốn sổ học sinh còn vài chục trang trắng.

Tự kẻ từng dòng.

Ghi tên sách.

Ghi tên người mượn.

Ghi ngày trả.

Một đồng đội cười:

"Có mấy quyển thôi."

"Cần gì cầu kỳ?"

An mỉm cười.

"Để không thất lạc."

"Để ai cũng có lượt đọc."

Nhờ cuốn sổ nhỏ ấy, những cuốn sách được chuyền tay rất đều.

Không ai giữ quá lâu.

Người đọc xong lại nhường cho người khác.

Có hôm, một chiến sĩ trẻ tìm mãi không thấy cuốn sách yêu thích.

An mở sổ.

Nhìn vài dòng ghi chép.

Rồi tìm đúng người đang giữ.

Chiều hôm ấy, cuốn sách lại trở về kệ.

Mọi người đều vui.

Một lần, trong lúc di chuyển căn cứ, một thùng tài liệu suýt bị bỏ quên.

An phát hiện.

Anh quay lại giữa cơn mưa để mang về.

Đồng đội hỏi:

"Chỉ là sách thôi."

"Sao liều vậy?"

An ôm chặt thùng gỗ.

Khẽ đáp:

"Vì có người đang chờ đọc."

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về hình tượng Lê Văn Tám, biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam.

Ông nói:

"Muốn đất nước mạnh."

"Con người phải không ngừng học hỏi."

An nhìn cuốn sổ mượn sách đã kín chữ.

Anh hiểu rằng, từng dòng ghi chép không chỉ để quản lý sách.

Mà còn gìn giữ cơ hội học tập của đồng đội giữa những năm tháng chiến tranh.

Sau ngày đất nước thống nhất, An trở về quê.

Ông trở thành cán bộ thư viện huyện.

Mỗi cuốn sách được trả về, ông đều nhẹ nhàng vuốt lại bìa trước khi xếp lên giá.

Trong ngăn kéo bàn làm việc vẫn còn cuốn sổ mượn sách năm xưa.

Giấy đã úa vàng.

Nét mực cũng nhạt theo thời gian.

Một hôm, cô bé học sinh đến thư viện hỏi:

"Bác ơi, sao bác còn giữ cuốn sổ cũ này?"

An mỉm cười.

Ông mở từng trang giấy.

Ở đó là những cái tên đã cùng ông đi qua chiến tranh.

Ông chậm rãi nói:

"Ngày ấy."

"Một cuốn sách được nhiều người đọc."

"Nên mỗi trang sổ đều là một kỷ niệm."

Cô bé nhìn cuốn sổ thật lâu.

Rồi ôm cuốn sách vừa mượn vào lòng.

Ngoài sân thư viện, những hàng phượng bắt đầu nở đỏ.

An lặng lẽ khép cuốn sổ lại.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, không chỉ súng đạn góp phần làm nên chiến thắng.

Những trang sách được gìn giữ, những tri thức được sẻ chia và khát vọng học tập không bao giờ tắt cũng chính là nguồn sức mạnh âm thầm, giúp con người thêm vững tin vào tương lai của một đất nước độc lập, hòa bình và ngày càng phát triển.