Người Giữ Điệu Đờn Ca Tài Tử
Người Giữ Điệu Đờn Ca Tài Tử
Ở Nhơn Hòa Lập, mỗi khi đêm xuống và gió từ con kênh thổi vào xóm nhỏ, người ta lại nhớ đến một hình ảnh rất quen thuộc: “người giữ điệu đờn ca tài tử” - người đã giữ cho những giai điệu quê nhà không bị lãng quên giữa nhịp sống đổi thay.
Ông không phải nghệ sĩ nổi tiếng, cũng không đứng trên sân khấu lớn. Cây đàn kìm cũ của ông đã ngả màu theo năm tháng, dây đàn có chỗ đã sờn, nhưng mỗi khi ông chạm vào, âm thanh vẫn vang lên trầm ấm, như mang theo cả hơi thở của sông nước miền Tây.
Những buổi tối ở nhà văn hóa xóm, hay đôi khi chỉ là một buổi sinh hoạt nhỏ bên hiên nhà, ông thường là người mở đầu. Tiếng đàn cất lên chậm rãi, rồi tiếng ca theo sau - mộc mạc, không trau chuốt, nhưng đầy cảm xúc. Người nghe có thể không hiểu hết kỹ thuật, nhưng ai cũng cảm nhận được cái tình trong từng câu vọng cổ, từng nhịp ngân dài.
Ngày trước, đờn ca tài tử ở Nhơn Hòa Lập không cần sân khấu. Chỉ cần một chiếc chiếu trải dưới sân, vài người ngồi quây quần, một ấm trà nóng, là đủ cho một đêm sinh hoạt trọn vẹn. Ông thường ngồi giữa, chỉnh từng nhịp đàn, nhắc lại từng câu ca cho người trẻ. Có khi chỉ là một đoạn ngắn, nhưng ông kiên nhẫn dạy đi dạy lại, như thể muốn giữ lại từng chút hồn cốt của âm nhạc dân gian.
Điều ông lo nhất không phải là thiếu người nghe, mà là thiếu người nối tiếp. Có thời điểm, lớp trẻ bận rộn học hành, công việc, ít ai còn biết đến những làn điệu cổ. Nhưng ông vẫn không bỏ. Ông nói, chỉ cần còn một người chịu nghe, thì tiếng đàn vẫn còn lý do để vang lên.
Rồi dần dần, có những buổi sinh hoạt văn nghệ ở xã, ông bắt đầu đưa những người trẻ trở lại với đờn ca. Ban đầu là vài câu hát đơn giản, sau đó là những bài bản đầy đủ hơn. Có người học vì tò mò, có người học vì yêu thích, nhưng tất cả đều bắt đầu từ tiếng đàn kiên nhẫn của ông.
Mỗi khi nhìn thấy một người trẻ lần đầu tự tin cất giọng theo nhịp đàn, ông chỉ cười nhẹ. Không nói nhiều, nhưng ánh mắt thì ánh lên một niềm vui khó tả - như thể một phần ký ức của quê hương đang được tiếp tục sống lại.
Với người dân Nhơn Hòa Lập, ông không chỉ là người chơi đàn. Ông là người giữ một phần hồn quê. Giữ lại những điệu buồn vui của cuộc sống, những câu chuyện xưa cũ được kể lại bằng âm nhạc, để thế hệ sau vẫn còn biết quê mình từng có một nền văn hóa rất riêng, rất sâu.
“Người Giữ Điệu Đờn Ca Tài Tử” không chỉ giữ một loại hình nghệ thuật.
Mà giữ cả ký ức của một vùng đất - nơi tiếng đàn không chỉ để nghe, mà còn để nhớ, để thương, và để nối dài câu chuyện quê hương qua từng thế hệ./.
