NGƯỜI GIỮ ĐƯỜNG DÂY TRONG MƯA BOM

Tôi là Phạm Văn Tường, sinh năm 1949, quê ở Bắc Giang. Trước khi nhập ngũ, tôi là anh thợ sửa radio trong hợp tác xã. Tôi thích máy móc, thích những âm thanh rè rè phát ra từ chiếc đài cũ mỗi tối. Có lẽ vì vậy mà khi vào bộ đội, tôi được phân về đơn vị thông tin. Nhiệm vụ của tôi là kéo dây, nối dây, giữ cho mạch liên lạc giữa các đơn vị không bị đứt.

Người ta thường nói chiến trường cần súng đạn, cần lương thực, cần xe pháo. Nhưng tôi hiểu rằng chiến trường cũng cần những đường dây mảnh như sợi chỉ, vì nếu liên lạc bị cắt, mệnh lệnh không tới nơi, có thể cả một trận đánh sẽ thất bại. Chúng tôi, những chiến sĩ thông tin, thường lặng lẽ đi trong rừng, sau lưng đeo cuộn dây nặng trĩu, bên hông là kìm, băng cách điện và một trái tim luôn sẵn sàng chạy vào nơi nguy hiểm nhất.

Cuối năm 1971, đơn vị tôi đóng ở một khu rừng gần chiến trường ác liệt. Mưa dầm dề suốt nhiều ngày. Đất nhão ra, vắt bám đầy chân, áo quần lúc nào cũng ẩm. Tôi cùng đồng đội là anh Lâm phụ trách một tuyến dây chạy qua khe núi. Anh Lâm sinh năm 1947, quê ở Hà Nam, đã có vợ và một con gái nhỏ. Anh thường lấy ảnh con ra xem, tấm ảnh đen trắng đã sờn góc. Anh bảo: “Đánh xong trận này, tao về sẽ mua cho con bé đôi dép mới.”

Một chiều, khi sở chỉ huy đang chuẩn bị cho trận đánh quan trọng, đường dây bất ngờ mất tín hiệu. Máy điện thoại chỉ còn tiếng rè rè vô vọng. Chỉ huy nhìn chúng tôi, giọng rất gấp: “Phải nối lại ngay. Trận đánh không thể chậm.”

Tôi và anh Lâm khoác cuộn dây dự phòng, lao ra khỏi hầm. Trời mưa xối xả, pháo địch bắn từng loạt vào sườn núi. Chúng tôi lần theo đường dây cũ, vừa bò vừa nghe tiếng đạn rít qua đầu. Có đoạn dây bị đất đá vùi lấp, có đoạn cháy sém vì bom. Tôi cầm máy kiểm tra, anh Lâm đi trước dò vị trí đứt.

Khi tới gần một bãi trống, chúng tôi phát hiện dây bị cắt nát bởi mảnh pháo. Muốn nối lại, phải bò ra giữa khoảng đất trống ấy. Tôi chưa kịp nói gì thì anh Lâm đã kéo tôi xuống: “Để tao ra trước. Mày giữ máy.” Tôi phản đối, nhưng anh gắt: “Tao có kinh nghiệm hơn.”

Anh bò ra, người dán sát mặt đất. Mưa quất vào lưng anh, đất bùn bắn lên áo. Tôi nằm sau gốc cây, tay cầm đầu dây, mắt không rời bóng anh. Anh nối được một mối, rồi mối thứ hai. Đúng lúc ấy, một quả pháo nổ gần bãi trống. Tôi thấy thân người anh bật lên rồi nằm im.

Tôi gọi: “Anh Lâm!” Không có tiếng đáp.

Tôi lao ra, mặc cho pháo vẫn nổ. Anh Lâm bị thương nặng ở ngực, nhưng tay vẫn nắm chặt đoạn dây chưa nối xong. Anh nhìn tôi, khó nhọc nói: “Nối đi Tường… còn một mối nữa…”

Tôi cắn răng làm tiếp. Tay tôi run, nước mưa hòa với nước mắt làm mắt cay xè. Khi hai đầu dây chạm nhau, máy điện thoại trong tay tôi vang lên tín hiệu. Tôi áp ống nghe vào tai, nghe tiếng sở chỉ huy gọi dồn dập. Tôi hét lên: “Đường dây thông rồi!”

Anh Lâm nghe thấy, môi khẽ nhếch lên. Anh thì thào: “Thế là được…” Rồi tay anh buông xuống.

Trận đánh hôm ấy diễn ra đúng kế hoạch. Sau này, tôi nghe nói nhờ liên lạc được khôi phục kịp thời, đơn vị ta đã tránh được một hướng pháo nguy hiểm và giành thắng lợi. Nhưng với tôi, thắng lợi ấy luôn gắn với hình ảnh anh Lâm nằm giữa bãi trống trong mưa, tay vẫn giữ sợi dây liên lạc.

Sau hòa bình, tôi có dịp tìm về quê anh. Vợ anh đã thay anh nuôi con gái khôn lớn. Tôi trao lại tấm ảnh nhỏ mà anh thường mang theo. Người con gái trong ảnh khi ấy đã trưởng thành. Cô cầm tấm ảnh, khóc rất lâu. Tôi kể với cô rằng cha cô đã hy sinh khi giữ cho đường dây không đứt, rằng trước lúc mất, ông vẫn nhắc đến đôi dép muốn mua cho con.

Từ đó, mỗi khi nghe tiếng điện thoại reo, tôi lại nhớ đến chiến trường năm xưa. Một âm thanh bình thường của thời bình đôi khi khiến tôi nghẹn lại. Vì tôi biết, đã có những người đánh đổi mạng sống để một tín hiệu được truyền đi, một mệnh lệnh được nhận, một đơn vị được cứu.

Tôi không còn là chàng trai hai mươi tuổi đeo cuộn dây chạy trong mưa bom nữa. Nhưng trong lòng tôi, sợi dây năm ấy vẫn còn nguyên. Nó nối tôi với đồng đội, với ký ức, với những người đã nằm xuống để đất nước có ngày yên tiếng súng.