Người giữ đường Trường Sơn
rong những năm kháng chiến chống Mỹ, vùng núi Quảng Bình là nơi đi qua của tuyến vận tải chiến lược – Đường Trường Sơn. Tại xã Dân Hóa và các bản làng lân cận, nhiều người Bru–Vân Kiều đã tham gia bảo vệ và giữ vững con đường huyết mạch này.
Một trong những người tiêu biểu là Hồ Vai (tên thường được nhắc trong các câu chuyện dân gian địa phương). Ông vốn là một người dân bình thường, sống bằng nghề làm rẫy. Nhưng khi chiến tranh lan đến, ông đã trở thành một giao liên dẫn đường cho bộ đội.
Nhờ sống lâu năm trong rừng, ông Hồ Vai thuộc từng lối mòn, từng con suối, từng hang đá. Khi máy bay Mỹ đánh phá dữ dội tuyến đường Trường Sơn, ông cùng nhiều người trong bản vẫn ngày đêm dẫn đường, vận chuyển lương thực, và đưa bộ đội vượt qua những khu vực nguy hiểm.
Có lần, một đoàn xe vận tải bị lạc trong rừng do đường bị bom phá hủy. Nếu không kịp ra khỏi khu vực, họ có thể bị phát hiện và tấn công. Ông Hồ Vai đã tình nguyện đi trước, lần theo những dấu vết rất nhỏ mà chỉ người sống lâu năm trong rừng mới nhận ra. Nhờ đó, ông đã dẫn cả đoàn thoát ra an toàn.
Không chỉ dẫn đường, ông còn cùng dân bản che giấu bộ đội, chia sẻ từng bát cơm, từng nắm sắn trong những ngày khó khăn nhất. Với họ, giúp bộ đội không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm với quê hương.
Những đóng góp thầm lặng của ông Hồ Vai và đồng bào Bru–Vân Kiều đã góp phần giữ cho tuyến đường Trường Sơn luôn thông suốt—một yếu tố quan trọng dẫn đến thắng lợi cuối cùng.
Sau chiến tranh, ông trở về cuộc sống giản dị nơi bản làng. Dù không nói nhiều về những gì mình đã làm, nhưng người dân trong vùng vẫn luôn nhớ và kể lại câu chuyện của ông như một minh chứng cho lòng dũng cảm và sự hy sinh của người Bru–Vân Kiều.


