Người giữ giếng làng

Năm 1971, giữa những ngày chiến tranh còn khốc liệt, tại một làng quê nhỏ thuộc Bắc Ninh có cô gái tên Liên vừa tròn hai mươi tuổi.

Liên sinh ra trong một gia đình làm nông giản dị. Cha cô là dân quân tự vệ của xã, còn mẹ quanh năm gánh nước, trồng rau và chăm sóc đàn gà nhỏ trước sân. Giữa làng có một chiếc giếng cổ bằng đá ong, nơi gắn bó với tuổi thơ của Liên và biết bao người dân trong xóm.

Từ nhỏ, cô đã quen với những buổi sáng gánh nước bên giếng, nghe tiếng cười nói rộn ràng của bà con và nhìn bóng cây đa soi xuống mặt nước trong veo. Với Liên, chiếc giếng làng không chỉ là nơi lấy nước mà còn là trái tim của quê hương.

Cô là người dịu dàng, nhanh nhẹn và rất được mọi người yêu quý. Ước mơ của Liên là sau này trở thành y tá để chăm sóc cho dân làng, nhất là những người già và trẻ nhỏ.

Khi chiến tranh lan rộng, trai tráng trong làng lần lượt lên đường ra trận. Liên tình nguyện tham gia đội dân quân và tổ cứu thương của xã.

Công việc của cô là sơ cứu người bị thương sau những trận bom, chăm sóc trẻ nhỏ và bảo vệ nguồn nước sạch cho cả làng. Trong những ngày bom đạn, chiếc giếng cổ trở thành nơi sống còn của biết bao gia đình.

Liên thường nói:
— Chỉ cần giếng làng còn nước, quê mình còn hy vọng.

Một buổi chiều mùa hè, máy bay địch bất ngờ ném bom xuống khu vực gần làng. Nhiều mái nhà bị hư hỏng, đất đá vùi lấp cả lối vào giếng cổ. Nếu giếng bị ô nhiễm hoặc sập hoàn toàn, cả làng sẽ rơi vào cảnh thiếu nước nghiêm trọng.

Không đợi ai nhắc, Liên cùng đội dân quân lao tới. Giữa khói bụi và tiếng khóc trẻ con, cô vừa sơ cứu người bị thương vừa cùng mọi người dọn đất đá quanh giếng.

Khi phát hiện một quả bom chưa nổ nằm rất gần thành giếng, ai cũng lo lắng.

Nếu bom phát nổ, chiếc giếng làng sẽ bị phá hủy hoàn toàn.

Liên bình tĩnh cùng lực lượng dân quân khoanh vùng, đưa trẻ nhỏ và người già ra xa, rồi quay lại hỗ trợ giữ an toàn khu vực cho đội xử lý bom.

Trong lúc mọi người đang di chuyển, một tiếng nổ lớn vang lên…

Quả bom được xử lý, chiếc giếng làng vẫn còn nguyên vẹn, nước vẫn trong như ngày cũ.

Nhưng Liên đã mãi mãi nằm lại nơi ấy, tuổi hai mươi gửi vào lòng đất quê hương.

Ngày hòa bình, dân làng dựng bên giếng một tấm bia nhỏ khắc tên cô gái trẻ đã hy sinh để giữ lấy mạch sống cho cả làng.

Mỗi sáng, khi tiếng gà gáy vang lên và từng gánh nước lại đi qua con đường cũ, người ta vẫn nhắc đến Liên — người giữ giếng làng, người đã dùng tuổi xuân của mình để giữ cho quê hương luôn đầy nước mát và bình yên.