NGƯỜI GIỮ “HỆ THẦN KINH” CỦA NHỮNG CHIẾC XE TĂNG

Bởi trong quân đội, đặc biệt đối với một binh chủng như Tăng thiết giáp, thông tin liên lạc không phải là một công việc đứng bên ngoài hoạt động chiến đấu. Nó là một phần thiết yếu để bảo đảm cho các bộ phận trong đơn vị có thể phối hợp với nhau.

Một chiếc xe tăng có thể có sức mạnh lớn, nhưng sức mạnh ấy không thể phát huy đầy đủ nếu những người bên trong không thể trao đổi thông tin với nhau, nếu mệnh lệnh không được truyền đạt hoặc sự phối hợp giữa các bộ phận bị gián đoạn.

Bởi vậy, có thể hình dung hệ thống thông tin như một phần “hệ thần kinh” của lực lượng tăng thiết giáp.

Và ông Tùng là một trong những người làm nhiệm vụ đào tạo những cán bộ, chiến sĩ hiểu và làm chủ lĩnh vực ấy.

Từ giảng đường Đại học Bách khoa đến giảng đường quân đội, ông tiếp tục sử dụng những kiến thức kỹ thuật đã được học. Nhưng nếu ở trường đại học, những kiến thức ấy chủ yếu được tiếp cận dưới góc độ khoa học kỹ thuật, thì trong quân đội, chúng được đặt vào một yêu cầu thực tế hơn: phục vụ nhiệm vụ.

Điều đó khiến công việc của ông không chỉ cần kiến thức mà còn cần sự chính xác.

Đối với thông tin liên lạc, một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình phối hợp. Người làm công tác này phải nắm chắc nguyên lý, hiểu thiết bị và biết cách xử lý những vấn đề có thể phát sinh.

Người giáo viên lại càng phải nắm chắc kiến thức.

Bởi ông không chỉ sử dụng kiến thức cho bản thân mà còn phải truyền đạt cho người khác.

Mỗi bài giảng vì thế đòi hỏi sự chuẩn bị.

Mỗi vấn đề kỹ thuật phải được giải thích rõ ràng.

Mỗi câu hỏi của học viên buộc người thầy phải suy nghĩ đến tận cùng vấn đề.

Đó là quá trình vừa dạy, vừa học, vừa tự hoàn thiện bản thân.

Ông Tùng từng được học hỏi từ các chuyên gia Liên Xô trong quá trình công tác. Đây là một cơ hội quan trọng đối với một cán bộ kỹ thuật trong bối cảnh quân đội đang tiếp cận nhiều trang thiết bị và công nghệ quân sự mới.

Những chuyên gia có kinh nghiệm, những kiến thức kỹ thuật mới và cách tiếp cận khoa học đã giúp ông mở rộng hiểu biết.

Nhưng tiếp thu kiến thức mới chỉ là bước đầu.

Điều quan trọng hơn là phải biến những kiến thức đó thành khả năng sử dụng trong thực tế, rồi tiếp tục truyền đạt lại cho cán bộ, chiến sĩ Việt Nam.

Đó cũng là một phần công việc mà ông Tùng đảm nhiệm.

Từ người học, ông trở thành người truyền đạt.

Những gì ông tiếp thu được không dừng lại ở bản thân mà được đưa vào các bài giảng, trở thành kiến thức cho những người đang được đào tạo.

Công việc ấy đòi hỏi người thầy phải có tinh thần trách nhiệm rất cao.

Bởi những người ngồi trước mặt ông không chỉ là học viên trong một lớp học thông thường. Họ là những quân nhân sẽ trở về đơn vị, tiếp tục đảm nhiệm các vị trí khác nhau.

Có thể họ sẽ làm việc trong điều kiện khó khăn.

Có thể họ sẽ phải sử dụng kiến thức ấy trong môi trường chiến tranh.

Vì thế, ông không thể giảng dạy theo cách đối phó.

Kiến thức phải chính xác.

Nội dung phải thiết thực.

Người học phải hiểu được bản chất vấn đề.

Đó là yêu cầu mà công việc đặt ra.

Nhìn lại những năm tháng ấy, có thể thấy công việc giảng dạy thông tin của ông Tùng là sự kết hợp giữa hai nền tảng: kiến thức kỹ thuật và trách nhiệm của người lính.

Nếu chỉ có kiến thức mà thiếu trách nhiệm, người thầy khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.

Nếu chỉ có tinh thần trách nhiệm mà thiếu chuyên môn, cũng không thể đào tạo người khác.

Ông phải có cả hai.

Chính vì vậy, công việc đứng lớp cũng là một quá trình rèn luyện ông về tính chính xác, sự kiên trì và khả năng chịu trách nhiệm.

Một bài giảng có thể chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định.

Nhưng kiến thức từ bài giảng có thể theo học viên trong nhiều năm.

Một lỗi kiến thức nếu không được phát hiện có thể tiếp tục được truyền đi.

Ngược lại, một kiến thức được truyền đạt đúng và đầy đủ có thể giúp một người lính làm tốt nhiệm vụ của mình.

Người thầy vì thế phải luôn tự kiểm tra mình.

Đó là lý do ông không ngừng học hỏi.

Từ những kiến thức được đào tạo tại Bách khoa, ông tiếp tục tiếp cận kiến thức quân sự. Từ các chuyên gia Liên Xô, ông học thêm về kỹ thuật. Từ thực tế công tác, ông tích lũy kinh nghiệm. Rồi tất cả những điều ấy lại được đưa trở lại lớp học.

Một vòng tròn của tri thức được hình thành.

Học để làm.

Làm để hiểu sâu hơn.

Hiểu sâu hơn để dạy lại.

Và dạy lại để góp phần xây dựng đội ngũ.

Trong câu chuyện cuộc đời ông Nguyễn Hữu Tùng, đây có lẽ là một trong những đóng góp âm thầm nhưng quan trọng nhất.

Bởi người lính kỹ thuật không phải lúc nào cũng được nhìn thấy ở nơi chiến trường.

Họ có thể làm việc trong các trường đào tạo, trong phòng kỹ thuật, tại cơ quan tham mưu hoặc những vị trí bảo đảm phía sau.

Nhưng công việc của họ luôn hướng về chiến trường.

Mỗi cán bộ được đào tạo tốt hơn là một phần sức mạnh của đơn vị.

Mỗi người nắm vững thông tin liên lạc là một mắt xích giúp mệnh lệnh được truyền đạt.

Mỗi cán bộ kỹ thuật hiểu rõ phương tiện là một người góp phần duy trì khả năng hoạt động của đơn vị.

Những đóng góp ấy không phải lúc nào cũng được ghi lại bằng những con số hay những chiến công cụ thể.

Nhưng nếu thiếu chúng, sức mạnh chiến đấu sẽ không thể được bảo đảm đầy đủ.

Ông Tùng hiểu vị trí của mình theo cách giản dị như vậy.

Ông không đặt công việc của mình lên trên công việc của những người trực tiếp chiến đấu. Ông chỉ xác định rằng mỗi người có một nhiệm vụ riêng.

Người lính ngoài chiến trường có nhiệm vụ của họ.

Người giáo viên trong trường có nhiệm vụ của mình.

Người làm kỹ thuật có trách nhiệm riêng.

Điều quan trọng là ai cũng phải hoàn thành tốt phần việc được giao.

Đó cũng chính là quan niệm mà ông giữ trong suốt cuộc đời binh nghiệp: phải xác định rõ nhiệm vụ và kiên trì thực hiện.

Những năm tháng đứng lớp về thông tin cũng rèn luyện cho ông khả năng làm việc với nhiều đối tượng.

Có người mới học.

Có người đã có kinh nghiệm.

Có những cán bộ cần kiến thức cơ bản.

Có những người cần được bổ sung kiến thức chuyên sâu.

Người thầy phải biết cách truyền đạt phù hợp.

Điều đó không chỉ đòi hỏi chuyên môn mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn.

Không phải ai cũng tiếp thu giống nhau.

Không phải vấn đề nào cũng có thể giải thích bằng một cách.

Vì thế, người giáo viên phải kiên trì cho đến khi người học hiểu.

Sự kiên trì ấy dần trở thành một phẩm chất trong con người ông.

Sau này, khi nhìn lại cuộc đời, ông vẫn coi “kiên trì” là một trong những điều quan trọng nhất để hoàn thành công việc.

Có thể nói, thông tin liên lạc đã trở thành một phần gắn bó với cuộc đời quân ngũ của ông Nguyễn Hữu Tùng.

Từ những kiến thức kỹ thuật của một sinh viên Bách khoa, ông bước vào lĩnh vực thông tin quân sự.

Từ một người học, ông trở thành người dạy.

Từ những kiến thức tiếp thu được từ chuyên gia, ông tiếp tục truyền lại cho cán bộ trong quân đội.

Và từ công việc ấy, ông từng bước trưởng thành để sau này đảm nhiệm những vị trí chuyên môn cao hơn.

Những chiếc xe tăng có thể tiến về phía trước bằng động cơ và sức mạnh của máy móc.

Nhưng để cả đội hình vận hành thống nhất, cần có thông tin.

Và để có những người hiểu rõ thông tin, cần có đào tạo.

Trong mắt ông Nguyễn Hữu Tùng, đó chính là ý nghĩa của công việc mình đã làm.

Không ồn ào.

Không trực tiếp xuất hiện ở những nơi ác liệt nhất.

Nhưng bền bỉ đứng sau nhiệm vụ chung.

Người thầy mặc áo lính năm nào đã dành một phần tuổi trẻ của mình để truyền đạt kiến thức cho những người lính khác.

Và chính từ những lớp học ấy, ông tiếp tục bước sang một chặng đường mới – chặng đường gắn với Tam Đảo, Vĩnh Yên và công tác đào tạo cán bộ kỹ thuật của Binh chủng Tăng thiết giáp.