Người giữ hồn nhạc cụ đá và tiếng vang của núi rừng đại ngàn
Trên vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ, nghệ nhân ưu tú K’Broi là người hiếm hoi còn nắm giữ bí mật về cách chế tác và diễn tấu đàn đá (đàn goong) – nhạc cụ cổ xưa nhất của loài người còn tồn tại. Đàn đá không chỉ là những thanh đá vô tri, chúng là tiếng nói của đất, tiếng reo của suối và linh hồn của tổ tiên truyền lại qua hàng ngàn năm. Ông K’Broi kể rằng, để tìm được những thanh đá có thể phát ra âm thanh chuẩn xác, ông phải lặn lội qua hàng trăm con suối, leo lên những đỉnh núi cao nhất để lắng nghe tiếng đá "kêu".
Ông K’Broi mô tả tỉ mỉ quy trình "thuần phục" đá: đá sau khi lấy về được ghè đẽo thủ công. Đây là công đoạn khó nhất, vì chỉ cần một nhát búa quá tay, thanh đá có thể bị nứt hoặc mất tiếng. Ông dùng tai để cảm âm, dùng trực giác để điều chỉnh độ dày mỏng của từng thanh đá cho đến khi chúng phát ra đúng những nốt nhạc của núi rừng. "Đá có cái bụng của nó, mình phải làm sao để đá vui thì đá mới hát hay," ông K’Broi nói với nụ cười hiền hậu. Một bộ đàn đá thường gồm từ 10 đến 20 thanh, khi gõ vào, âm thanh thanh thoát, vang vọng như tiếng vọng từ vách đá đại ngàn.
Ông nhớ lại những lễ hội mừng lúa mới, khi tiếng đàn đá vang lên cùng tiếng cồng chiêng, cả bản làng như hòa làm một với thiên nhiên. Trong những năm tháng chiến tranh, đàn đá được chôn giấu kỹ dưới lòng đất để tránh bị phá hủy. Sau hòa bình, ông K’Broi đã dành toàn bộ tâm huyết để khôi phục lại những bộ đàn đá bị thất lạc và truyền dạy cho thế hệ trẻ cách nghe tiếng đá. Ông đã mang đàn đá đi biểu diễn tại các sân khấu lớn ở nước ngoài, khiến khán giả quốc tế sững sờ trước vẻ đẹp nguyên sơ và sức mạnh âm thanh của loại nhạc cụ thô mộc này.
Ông K’Broi là chứng nhân cho sức sống mãnh liệt của văn hóa Tây Nguyên. Ông quan niệm rằng, đàn đá là báu vật của dân tộc, là sợi dây kết nối con người với vũ trụ. Sự kiên trì của ông trong việc tìm đá, đẽo đá là minh chứng cho tinh thần bất khuất và tình yêu thiên nhiên sâu sắc của người Việt. Mỗi khi tiếng đàn đá vang lên giữa không gian bao la của núi rừng, người ta như thấy lại lịch sử hào hùng của cha ông, thấy lại sự bền bỉ của một dân tộc luôn biết tìm thấy vẻ đẹp và âm nhạc từ chính những gì cứng cỏi nhất của đất mẹ.
