NGƯỜI GIỮ KHẨU PHÁO GIỮA LƯNG CHỪNG NÚI
NGƯỜI GIỮ KHẨU PHÁO GIỮA LƯNG CHỪNG NÚI
NGƯỜI GIỮ KHẨU PHÁO GIỮA LƯNG CHỪNG NÚI
Con đường kéo pháo vào Điện Biên Phủ ngày ấy không giống bất kỳ con đường nào tôi từng biết.
Đó là một con đường xuyên qua núi rừng.
Đất đá trơn trượt.
Dốc cao dựng đứng.
Phía dưới là vực sâu hun hút.
Phía trên là bầu trời Điện Biên những ngày tháng Ba năm 1954, nơi cuộc chiến đang bước vào những thời khắc khốc liệt nhất.
Giữa đoàn quân kéo pháo có một người lính tên Tô Vĩnh Diện.
Anh sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.
Cũng như bao người lính khác, anh mang theo bên mình không phải những thứ quý giá.
Chỉ có chiếc ba lô.
Một vài bộ quần áo.
Và niềm tin rằng rồi sẽ có ngày đất nước được bình yên.
Đêm xuống.
Đoàn người vẫn tiếp tục kéo pháo.
Hàng trăm con người dùng sức mình đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi.
Mỗi bước chân đều khó khăn.
Chỉ cần một sơ suất, khẩu pháo có thể lao xuống vực.
Nhưng mệnh lệnh phải hoàn thành.
Không ai bỏ cuộc.
Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội vẫn bám lấy dây kéo.
Mồ hôi hòa cùng đất bụi.
Bàn tay người lính rớm máu.
Nhưng họ vẫn tiếp tục.
Rồi bất ngờ—
Một sự cố xảy ra.
Khẩu pháo mất đà.
Nó trượt xuống dốc.
Những người lính cố gắng giữ lại nhưng sức người không thể chống nổi sức nặng của khẩu pháo.
Phía dưới là vực sâu.
Chỉ trong khoảnh khắc, khẩu pháo có thể lao xuống và bị phá hủy.
Mọi người hoảng hốt.
Có tiếng hét:
– Giữ pháo lại!
Nhưng làm thế nào?
Một người lính không thể dùng sức mình để chặn một khối thép nặng hàng tấn đang lao xuống.
Tô Vĩnh Diện nhìn khẩu pháo.
Rồi nhìn những người đồng đội.
Anh hiểu rằng nếu khẩu pháo rơi xuống, không chỉ vũ khí bị mất mà có thể nhiều người khác cũng sẽ gặp nguy hiểm.
Không có thời gian để suy nghĩ.
Anh lao người vào bánh pháo.
Dùng thân mình làm điểm chặn.
Khẩu pháo dừng lại.
Nhưng người lính trẻ đã bị thương nặng.
Đồng đội chạy đến.
– Anh Diện!
Không có câu trả lời.
Giữa con đường núi chật hẹp, người lính nằm lại.
Khẩu pháo vẫn còn đó.
Con đường vẫn còn đó.
Và đoàn quân vẫn phải tiếp tục tiến về phía trước.
Anh đã dùng chính thân mình để cứu khẩu pháo và bảo vệ đồng đội.
Anh hy sinh ngày 1 tháng 2 năm 1954, khi mới 29 tuổi.
Tôi từng nghĩ chiến tranh được tạo nên bởi những trận đánh lớn.
Những tiếng đại bác.
Những chiến thắng vang dội.
Những lá cờ tung bay.
Nhưng càng đọc về những năm tháng ấy, tôi càng nhận ra chiến tranh còn được tạo nên bởi hàng nghìn khoảnh khắc rất nhỏ.
Một người lính đưa tay kéo đồng đội lên.
Một người nhường phần nước cuối cùng.
Một người đứng lại phía sau để đồng đội tiến lên.
Và có một người đã nằm xuống giữa con đường kéo pháo.
Tô Vĩnh Diện.
Anh không có nhiều thời gian để nói lời cuối cùng.
Không có một bài diễn văn.
Không có một sân khấu.
Chỉ có một khoảnh khắc.
Và trong khoảnh khắc ấy, anh đã lựa chọn.
Hôm nay, nếu đứng trên mảnh đất Điện Biên, có lẽ rất khó tưởng tượng nơi đây từng là chiến trường ác liệt đến thế.
Những con đường đã rộng hơn.
Những bản làng đã đổi thay.
Những cánh đồng lại xanh.
Trẻ em chạy chơi dưới chân những ngọn núi.
Cuộc sống bình yên đến mức đôi khi chúng ta quên rằng đã từng có một thế hệ phải trả giá rất đắt để có được nó.
Tô Vĩnh Diện đã không nhìn thấy ngày chiến thắng.
Anh cũng không nhìn thấy đất nước sau hòa bình.
Nhưng khẩu pháo mà anh bảo vệ đã tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu.
Và những người lính mà anh bảo vệ đã tiếp tục bước đi.
Có lẽ, đó chính là điều một người lính mong muốn nhất trước lúc hy sinh:
Mình có thể không đi tiếp, nhưng đồng đội phải đi tiếp.
Nhiều năm sau, tên anh được đặt cho những con đường, những ngôi trường, những đơn vị.
Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất không phải là những dòng chữ khắc trên bia đá.
Mà là hình ảnh một người lính trẻ giữa con đường núi năm nào.
Một thân người nhỏ bé trước một khẩu pháo nặng hàng tấn.
Một con người trước sức mạnh của chiến tranh.
Và rồi anh chọn dùng chính mình để giữ lại tất cả.
Chúng ta thường nói:
“Tuổi trẻ là những năm tháng đẹp nhất.”
Nhưng với thế hệ Tô Vĩnh Diện, tuổi trẻ đẹp nhất của họ lại nằm giữa những năm tháng chiến tranh.
Họ không có những chuyến đi tuổi thanh xuân.
Không có những buổi hẹn hò.
Không có những giấc mơ bình yên như người trẻ hôm nay.
Họ có núi rừng.
Có chiến hào.
Có tiếng súng.
Và có một niềm tin rất giản dị:
Đất nước nhất định sẽ có ngày hòa bình.
Tô Vĩnh Diện đã gửi lại tuổi 29 của mình trên con đường kéo pháo.
Nhưng từ sự hy sinh ấy, một điều đã được giữ lại:
Khẩu pháo.
Đồng đội.
Và con đường đi tới chiến thắng.
Có những người không kịp nhìn thấy bình minh.
Nhưng chính họ đã góp phần để những thế hệ sau được sống dưới một bầu trời bình minh.
Đó là những con người của thời hoa lửa.
Họ đã đi qua tuổi trẻ bằng những bước chân nặng trĩu trên con đường chiến tranh.
Còn chúng ta hôm nay được bước đi trên những con đường hòa bình.
Vì vậy, mỗi khi nhắc đến tên Tô Vĩnh Diện, tôi không chỉ nhớ đến một người anh hùng.
Tôi nhớ đến một người trẻ đã từng có cả một tương lai phía trước—
nhưng đã chọn dùng khoảnh khắc cuối cùng của mình để giữ lại tương lai cho những người khác.
