NGƯỜI GIỮ LẠI CHIẾN TRANH BẰNG ỐNG KÍNH

Không phải ai tham gia chiến tranh cũng cầm súng. Có người cầm bút, có người cầm máy ảnh. Võ An Khánh là một trong những người đã dùng chiếc máy ảnh để ghi lại chiến tranh ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Tên thật của ông là Võ Nguyên Nhân, sinh năm 1938 tại Bạc Liêu. Từ cuối những năm 1950, ông bắt đầu tham gia công tác cách mạng. Năm 1961, ông được phân công về Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau, phụ trách nhiếp ảnh, phim đèn chiếu và trang trí. Sau đó ông công tác tại Ban Tuyên huấn Khu Tây Nam Bộ.

Trong chiến tranh, chiếc máy ảnh trở thành “vũ khí” đặc biệt của ông.

Ông đi vào những vùng chiến sự, ghi lại cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Có những bức ảnh ghi lại sự tàn phá của bom đạn, chất độc hóa học; có những bức ảnh ghi lại hình ảnh người dân và chiến sĩ vẫn kiên cường sống và chiến đấu.

Những tác phẩm như “Cỏ cây cũng căm thù giặc Mỹ”, “Phóng lựu đạn vào đồn địch - một phát minh độc đáo của chiến tranh nhân dân”, “Trạm quân y dã chiến” trở thành những tư liệu quý về chiến tranh ở Nam Bộ.

Điều đặc biệt là Võ An Khánh không chỉ chụp những khoảnh khắc chiến đấu. Ông còn ghi lại những con người bình dị giữa chiến tranh.

Nhờ vậy, nhiều thập niên sau, người xem vẫn có thể hình dung được cuộc sống của người dân Nam Bộ trong những năm bom đạn.

Trong hơn 60 năm cầm máy, ông để lại hàng nghìn bức ảnh thời chiến và thời bình. Những đóng góp ấy được Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, trong đó có Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật và Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2022.

Võ An Khánh qua đời năm 2024, nhưng những bức ảnh ông để lại vẫn tiếp tục kể chuyện.

Đó là điều đặc biệt của nhiếp ảnh lịch sử: người chụp có thể đã đi xa, nhưng khoảnh khắc họ giữ lại vẫn còn sống.

Với thanh niên hôm nay, câu chuyện Võ An Khánh nhắc rằng gìn giữ lịch sử cũng là một cách cống hiến cho Tổ quốc.