NGƯỜI GIỮ LẠI SỰ SỐNG GIỮA ĐẠI NGÀN LỬA ĐẠN – Tạ Lưu
NGƯỜI GIỮ LẠI SỰ SỐNG GIỮA ĐẠI NGÀN LỬA ĐẠN – Tạ Lưu
NGƯỜI GIỮ LẠI SỰ SỐNG GIỮA ĐẠI NGÀN LỬA ĐẠN – Tạ Lưu
Trong đêm lửa trại “Thời hoa lửa”, khi tiếng củi cháy tí tách hòa cùng tiếng gió núi rì rào, câu chuyện về một người bác sĩ quân y năm xưa được kể lại, khiến ai nghe cũng lặng đi vì xúc động.
Ông là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tạ Lưu – người đã dành cả tuổi trẻ của mình để giành giật sự sống cho đồng đội giữa bom đạn ác liệt nhất của chiến trường Trường Sơn.
Sinh năm 1931 tại vùng quê Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến, từ nhỏ Tạ Lưu đã lớn lên trong những câu chuyện về lòng trung nghĩa và tinh thần yêu nước. Có lẽ cũng từ đó mà trong ông sớm hình thành đức hy sinh, lòng nhân ái và ý chí phụng sự Tổ quốc bằng nghề cứu người.
Năm 1947, khi mới 16 tuổi, đất nước chìm trong khói lửa, cậu thiếu niên ấy tình nguyện theo lớp y tá quân đội. Những ngày đầu đứng trong lán mổ dã chiến, giữa mùi thuốc sát trùng và khói súng, trước những thân thể bê bết máu của đồng đội, ông hiểu rằng con đường mình chọn là con đường đi giữa lằn ranh sinh tử – nhưng cũng là con đường của tình người cao cả.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông được điều về công tác tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (khi đó là Viện Quân y 108). Tại đây, ông không ngừng học hỏi, rèn luyện tay nghề. Ông tự nhủ: “Giỏi hơn một chút là cứu được thêm một người”. Và những đêm trắng miệt mài học tập đã hun đúc nên một bác sĩ ngoại khoa vững vàng.
Năm 1962, ông được cử đi học bác sĩ tại Học viện Quân y. Cuối năm 1965, tốt nghiệp, ông nhận nhiệm vụ Đội phó Đội điều trị 14, trực tiếp vào tuyến lửa Trường Sơn.
Trường Sơn những năm ấy không chỉ có rừng xanh và suối bạc, mà còn là “tọa độ lửa”. Bom phá, bom bi, bom từ trường ngày đêm trút xuống. Bệnh viện dã chiến của Đội điều trị 14 chỉ là căn hầm chữ A, vài tấm ni lông che mưa, chiếc đèn dầu leo lét và bàn mổ tự chế. Thiếu thuốc, thiếu dụng cụ, thiếu cả thời gian nghỉ ngơi.
Có những ngày bác sĩ Tạ Lưu đứng mổ hơn 10 tiếng. Có những đêm vừa chợp mắt đã bật dậy vì tiếng cáng thương binh đặt xuống. Máu, đất đỏ Trường Sơn và mồ hôi hòa lẫn. Nhưng chưa bao giờ ông từ chối một ca bệnh.
Thiếu thốn buộc họ phải sáng tạo. Ông cùng đồng đội áp dụng gây mê nội khí quản bằng ống tự chế, truyền tĩnh mạch ngược chiều, thậm chí truyền máu trực tiếp khi không có dung dịch chống đông. Những sáng kiến “dã chiến” ấy đã cứu sống hàng nghìn thương binh giữa nơi được gọi là “cửa tử”.
Có một lần, giữa rừng sâu Khe Hổ, nghe tin có thương binh nặng đang mắc kẹt, lại có dấu hổ rình rập quanh đó, ông và đồng đội vẫn quyết vượt suối băng rừng tìm bằng được. Họ đưa được người lính về trong gang tấc.
Nhưng xúc động nhất là ca mổ cứu Đại đội trưởng Nguyễn Văn Khán – người từng được ông mổ trước đó. Lần này, anh bị đạn pháo xuyên bụng, viêm phúc mạc nặng. Đội phẫu thuật phải hành quân hơn 70km giữa ban ngày trên tuyến đường luôn bị oanh kích. Đến nơi, thấy bệnh nhân nguy kịch, bác sĩ Tạ Lưu quyết định mổ ngay.
Ba giờ căng thẳng. Ruột thủng nhiều chỗ, nhiễm trùng nặng, huyết áp tụt liên tục. Nhưng với sự bình tĩnh và đôi tay vững vàng, ông đã loại bỏ ổ nhiễm độc, đặt dẫn lưu và giữ được sự sống cho người đồng đội. Kết thúc ca mổ ấy, ông lại tiếp tục mổ thêm ba ca khác suốt đêm.
Tháng 6-1969, khi mới 38 tuổi, bác sĩ Tạ Lưu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1973, Đội điều trị 14 cũng được phong danh hiệu cao quý ấy.
Năm 1970, ông ra Bắc học nâng cao tại Bệnh viện Việt Đức dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Tôn Thất Tùng, rồi tiếp tục học sau đại học tại Học viện Quân y Kirov (Liên Xô). Trở về nước, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng tại Bệnh viện Quân y 110, từ Chủ nhiệm Khoa Ngoại đến Viện trưởng.
Năm 1993, Đại tá Tạ Lưu nghỉ hưu, khép lại 46 năm khoác áo lính. Nhưng hình ảnh người bác sĩ giữa rừng Trường Sơn, bên bàn mổ dã chiến, dưới ánh đèn dầu leo lét, vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức bao người.
Trong đêm “Thời hoa lửa”, câu chuyện ấy không chỉ là ký ức chiến tranh. Đó là bài học về trách nhiệm, về tinh thần vượt khó, về lòng nhân ái của người thầy thuốc – chiến sĩ.
Với đoàn viên, thanh niên hôm nay, ngọn lửa Trường Sơn năm ấy chính là lời nhắc:
Sống là để cống hiến.
Khó khăn không phải để lùi bước.
Và dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, hãy giữ cho mình một trái tim nhân ái.
Giữa tiếng vỗ tay và ánh mắt xúc động, cái tên được nhắc lại đầy trân trọng –
Tạ Lưu.
