Người giữ làng giữa đại ngàn A Lưới

Hồ Vai sinh năm 1940, là người dân tộc Pa Cô, quê ở vùng núi Thừa Thiên – Huế. Sinh ra giữa đại ngàn Trường Sơn, ông lớn lên cùng những con suối, triền núi và bản làng nơi đồng bào Pa Cô bao đời gắn bó với quê hương.

Khi chiến tranh lan đến vùng A Lưới, cuộc sống của đồng bào các dân tộc nơi đây bị đảo lộn. Những bản làng yên bình trở thành mục tiêu của nhiều cuộc càn quét. Trước hoàn cảnh ấy, Hồ Vai cùng nhiều thanh niên trong vùng tham gia lực lượng du kích, bảo vệ quê hương và giữ gìn bản làng.

Ông được giao nhiệm vụ Xã đội trưởng du kích xã A Lưới. Với người chỉ huy du kích miền núi, điều quan trọng không chỉ là biết chiến đấu mà còn phải hiểu địa hình, hiểu phong tục tập quán và gắn bó với nhân dân.

Hồ Vai thuộc từng con đường mòn qua rừng, từng khe suối, từng ngọn đồi quanh bản. Ông cùng đồng đội tổ chức canh gác, xây dựng lực lượng, chuẩn bị phương án đối phó với những cuộc càn quét của đối phương.

Trong những ngày gian khó ấy, người dân A Lưới vừa sản xuất, vừa che chở cán bộ, nuôi giấu lực lượng cách mạng. Những người du kích như Hồ Vai trở thành chỗ dựa của bà con trong những lúc nguy hiểm nhất.

Một chiến sĩ trẻ trong đội du kích từng hỏi ông:

– Anh Vai, núi rừng rộng lớn thế này, làm sao mình có thể bảo vệ được làng?

Ông nhìn về phía những mái nhà ẩn dưới rừng cây rồi nói:

– Làng bản là của mình, núi rừng là quê hương mình. Người dân hiểu từng con đường, từng dòng suối thì sẽ có cách bảo vệ nơi mình sinh sống.

Với suy nghĩ ấy, Hồ Vai cùng lực lượng du kích A Lưới nhiều lần tham gia chống các cuộc càn quét, bảo vệ nhân dân và giữ vững địa bàn. Những trận đánh diễn ra giữa núi rừng hiểm trở đòi hỏi sự mưu trí, kiên trì và tinh thần đoàn kết.

Trong quá trình chiến đấu, ông không chỉ là người chỉ huy mà còn là người vận động bà con giữ vững niềm tin, đoàn kết các gia đình trong bản làng cùng tham gia bảo vệ quê hương.

Gia đình và quê hương A Lưới cũng là nơi nuôi dưỡng nhiều người con kiên cường. Hồ Vai là cậu ruột của nữ anh hùng Hồ Kan Lịch, một nữ chiến sĩ nổi tiếng của vùng đất Trường Sơn. Trong cùng một gia đình, hai thế hệ đã cùng góp sức trong cuộc đấu tranh bảo vệ quê hương.

Sau những năm tháng chiến đấu, Hồ Vai tiếp tục phục vụ trong quân đội và trưởng thành với quân hàm Trung tá. Ông còn được nhân dân tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, tiếp tục đóng góp tiếng nói của đồng bào miền núi trong công cuộc xây dựng đất nước.

Từ người xã đội trưởng du kích giữa núi rừng A Lưới đến người đại biểu của nhân dân, hành trình của Hồ Vai gắn liền với sự trưởng thành của một thế hệ cán bộ người dân tộc thiểu số – những người vừa chiến đấu bảo vệ quê hương, vừa góp phần xây dựng cuộc sống mới.

Câu chuyện về Hồ Vai là câu chuyện của một người con Pa Cô gắn bó với bản làng, với núi rừng Trường Sơn; một con người đã biến tình yêu quê hương thành sức mạnh để vượt qua chiến tranh và tiếp tục cống hiến trong hòa bình.