NGƯỜI GIỮ LỬA BÊN DÒNG SÔNG ĐỒNG NAI

Vào những năm kháng chiến chống Mỹ khốc liệt, dòng sông Đồng Nai đoạn chảy qua Tân Uyên, Vĩnh Cửu không chỉ là nguồn sống của xóm làng mà còn là mạch máu giao thông chiến lược dẫn vào Chiến khu Đ — căn cứ lòng cốt của Cách mạng miền Nam. Kẻ thù biết rõ điều này nên đã thiết lập một hệ thống đồn bốt dày đặc dọc hai bên bờ, ngày đêm dùng tàu tuần tiễu và đèn pha rà quét, hòng triệt hạ con đường tiếp tế.

Bà Nguyễn Thị Sâm (khi ấy thường gọi là Sáu Sâm), sinh ra và lớn lên bên bờ sông Đồng Nai, tham gia đội giao bưu từ năm 17 tuổi. Với vóc dáng nhỏ nhắn, nụ cười hiền hậu của một cô gái làm rẫy, chị Sáu Sâm đã nhiều lần qua mặt lính bốt một cách tài tình để đưa thư từ, thuốc men vào chiến khu.

Một đêm mùa mưa năm 1969, trời tối như mực và nước sông dâng cao, chảy xiết. Chị Sáu Sâm nhận được một mật lệnh tối khẩn từ Thị ủy Biên Hòa: Phải chuyển ngay bản sơ đồ hành quân và kế hoạch tác chiến của một sư đoàn địch vào thẳng bộ chỉ huy Chiến khu Đ trước khi trời sáng. Đây là thông tin sống còn để lực lượng ta chủ động sơ tán và tổ chức phản công.

Chị giấu kỹ tài liệu vào trong một chiếc ống tre nhỏ, niêm kín bằng sáp ong rồi buộc chặt vào đáy chiếc rổ đựng cá, phía trên phủ đầy cỏ lác. Chị một mình đẩy chiếc xuồng ba lá mộc mạc rời bến.

Khi xuồng vừa ra đến giữa dòng, từ phía hạ lưu, một chiếc tàu bo bo tuần tra của địch bất ngờ rú ga lao tới. Ánh đèn pha cực mạnh từ tàu quét loang loáng trên mặt nước, rọi thẳng vào chiếc xuồng của chị. Tiếng súng chát chúa nổ chỉ mạng: "Đứng lại! Xuồng kia đi đâu đêm hôm?".

Chị Sáu Sâm giật mình nhưng thần kinh thép của người con gái đất lửa không cho phép chị hoảng loạn. Chị lập tức cho xuồng quay ngang, giả vờ luống cuống làm lật gùi cá, rồi cất giọng run rẩy đầy sợ hãi: "Mấy thầy ơi cứu tôi! Đi thả lưới đêm gặp nước xoáy lật xuồng, mất hết cá rồi!".

Chiếc tàu tuần tiễu ập sát. Tên chỉ huy dùng đèn pin rọi thẳng vào khuôn mặt ướt nhẹp nước mưa của chị, rồi nhìn xuống lòng xuồng chỉ có vài con cá nhỏ và mớ cỏ rác trôi nổi. Thấy một cô gái quê mùa lam lũ, lại khóc lóc thảm thiết tiếc của, bọn lính mất cảnh giác. Tên chỉ huy buông lời chửi thề: "Đồ con bần, đêm hôm nước lớn còn ham cá. Quay xuồng về mau không tao bắn nát gáo!".

Chị Sáu Sâm vờ cúi đầu cảm ơn lia lịa, chèo ngược xuồng quay lại phía bờ cũ. Nhưng ngay khi ánh đèn pha của tàu tuần tiễu vừa quay đi hướng khác, chị lập tức ép xuồng vào sát rặng lục bình ven bờ, dùng tay chèo một cách dứt khoát và im lặng, ngược dòng nước lao thẳng sang phía bờ bên kia — nơi có những rặng trám bầu của căn cứ Cách mạng.

Khoảng ba giờ sáng, chiếc ống tre chứa tài liệu mật đã nằm gọn trên bàn làm việc của chỉ huy chiến khu. Sáng hôm sau, khi địch điên cuồng trút bom và đổ quân xuống vị trí cũ, chúng chỉ gặp một căn cứ trống rỗng. Lực lượng của ta đã chủ động rút lui an toàn và tổ chức một trận phục kích ngược lại, bẻ gãy hoàn toàn trận càn của địch.

Chiến tranh đã lùi xa, vùng đất Vĩnh Cửu, Đồng Nai ngày nay đã thay da đổi thịt với những cánh rừng bạt ngàn và những công trình hiện đại. Bà Sáu Sâm giờ đây đã là một cụ già, mỗi lần nhìn ra dòng sông Đồng Nai hiền hòa, bà lại mỉm cười nhớ về thời hoa lửa. Câu chuyện của bà như một minh chứng sống động cho tinh thần kiên cường của người dân miền Đông Nam Bộ: Gian lao mà anh dũng, luôn dùng lòng mưu trí để giữ vững ngọn lửa Cách mạng cho đến ngày toàn thắng.