Người giữ lửa cách mạng

Có những cuộc đời khi nhìn lại không có một khoảnh khắc duy nhất để gọi tên là “chiến công”, bởi sự cống hiến đã trải dài qua từng ngày. Mẹ Trương Thị Tư là một người như thế. Cuộc sống của mẹ gắn với ruộng đồng, gia đình và những nhiệm vụ cách mạng được thực hiện trong âm thầm. Mỗi công việc tưởng như bình thường lại mang theo trách nhiệm lớn lao khi đặt giữa hoàn cảnh chiến tranh.

Mẹ Tư có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng đi làm nhiệm vụ, mẹ trở thành người cáng đáng chính trong gia đình. Mẹ vừa chăm sóc con cái, vừa làm ruộng và tham gia các hoạt động tại địa phương. Không gian sống của gia đình còn được mẹ tận dụng để đào công sự, tạo nơi nuôi chứa cán bộ bám trụ.

Địch từng treo thưởng lớn để truy bắt chồng mẹ. Biết nguy cơ luôn hiện hữu, mẹ vẫn tiếp tục công việc. Những người con lớn khi khoảng 15-16 tuổi cũng được mẹ cho tham gia kháng chiến. Có thể hình dung phía sau quyết định ấy là những đêm người mẹ thấp thỏm chờ con, những lần lo lắng khi con đi xa. Nhưng tình cảm dành cho quê hương khiến mẹ chấp nhận để các con cùng góp sức.

Mẹ được chi bộ giao phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản nhân dân đóng góp. Bà còn kết nối với các cơ sở mật để tìm mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Trong thời kỳ địch kiểm soát chặt chẽ, đây là những nhiệm vụ không thể thực hiện một cách tùy tiện. Người làm công việc phải biết giữ kín thông tin và luôn chủ động trước những tình huống bất ngờ.

Bà Nguyễn Thị Pho, người từng theo mẹ đi xay gạo khi mới 14 tuổi, vẫn nhớ những lời dặn của mẹ. Khi làm nhiệm vụ, phải giữ vẻ bình thường và biết cách ngụy trang. Cứ khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Có lần, lượng gạo khiến địch chú ý. Trước những câu hỏi của chúng, mẹ không hề mất bình tĩnh mà giải thích rằng nhà đông người nên cần xay nhiều. Sự khéo léo ấy giúp mẹ tránh khỏi sự dò xét.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho biết Phú Hựu từng có nhiều đồn bốt, cuộc sống của người dân nằm giữa sự kiểm soát của địch và hoạt động của lực lượng cách mạng. Trong hoàn cảnh đó, những đóng góp của nhân dân có ý nghĩa rất lớn. Mẹ Tư cùng bà con chuyển lương thực, thuốc men và che chở cán bộ, góp phần duy trì cơ sở.

Một mặt trận khác mà mẹ tham gia là đấu tranh chính trị. Mẹ cùng phụ nữ địa phương chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia các cuộc đấu tranh. Trong một lần tại Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị bắt rồi đưa qua Cần Thơ. Địch tìm mọi cách để buộc họ khai báo, nhưng trước những lời mua chuộc và sự uy hiếp, mẹ vẫn giữ kín thông tin.

Sau đó, chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả các bà về. Những chiếc nón bị mẹ và các chị em vứt bỏ. Khi hình vẽ tiếp tục xuất hiện trên áo, họ cũng bỏ áo. Không có vũ khí trong tay, những người phụ nữ vẫn thể hiện thái độ không khuất phục bằng hành động giản dị nhưng mạnh mẽ.

Gia đình mẹ hiện lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với những hy sinh của gia đình trong chiến tranh. Nhìn lại cuộc đời mẹ Trương Thị Tư, có thể thấy một hình ảnh rất đẹp: người phụ nữ vừa làm mẹ, làm vợ, vừa là một thành viên tích cực của phong trào cách mạng. Mẹ không làm những điều quá lớn lao, nhưng từng việc nhỏ được thực hiện đúng lúc đã góp phần tạo nên sức mạnh của cả cộng đồng.