NGƯỜI GIỮ "LỬA CÂM" Ở ĐÊ TRỰC TĨNH

· Chàng thiếu niên giao liên năm xưa đã dùng đôi chân trần băng qua những triền đê bị bom cày xới để giữ vững mạch máu liên lạc cho du kích Trực Tĩnh. Hiện tại, ông là người canh giữ những giá trị văn hóa truyền thống, âm thầm bồi đắp linh hồn cho xóm làng qua từng câu chuyện kể.

Trong những năm tháng "đất rung, trời sập" bởi bom đạn, triền đê xã Trực Tĩnh không chỉ là tấm khiên ngăn nước lũ mà còn là con đường sinh tử của những người lính giao liên. Ông Tĩnh khi ấy mới mười sáu tuổi, dáng người nhỏ thun thút như con thoi, đã thuộc lòng từng bụi cây, hốc đất dọc đê sông Ninh. Ngôn ngữ của ông năm ấy là tiếng bước chân chạy trên bùn nhão, là nhịp đập hối hả của trái tim khi nép mình vào bụi rậm né tránh những trận oanh tạc từ phía cửa biển.

Ông nhớ mãi những đêm đưa thư mật cho huyện đội trong lúc pháo sáng rực trời, soi rõ cả từng vân lá. Không có súng, vũ khí của ông là sự lanh lợi và trí nhớ tuyệt vời. Có lần bị địch phục kích ngay sát chân đê, ông đã nhanh trí dìm mình xuống dòng nước lạnh, chỉ để hở lỗ mũi qua cọng cỏ khô để thở, tay vẫn ghì chặt túi tài liệu đẫm nước. "Chết là hết, nhưng tin mật mất thì cả đơn vị lâm nguy," ông hồi tưởng, đôi mắt nheo lại như vẫn thấy ánh chớp của những quả bom tọa độ năm nào. Sự dũng cảm thầm lặng của ông chính là sợi dây vô hình kết nối các cánh quân du kích giữa vùng "vành đai trắng" ven sông.

Hòa bình lập lại, ông Tĩnh không chọn cuộc sống ồn ào. Ông trở về Trực Tĩnh, dành cả đời mình để chăm sóc vườn tược và tham gia ban khánh tiết của làng. Đôi bàn tay từng ghì chặt tài liệu mật giữa dòng sông Ninh, giờ đây khéo léo tỉa tót từng cây cảnh, phục dựng lại những nét đẹp cổ kính của mái đình, bến nước. Ông bảo: "Giữ được hồn làng là giữ được gốc rễ của hòa bình". Nhìn ông đứng trên triền đê lộng gió, kể cho đám trẻ nghe về những ngày "lửa cháy dưới chân, bom rơi trên đầu", người ta thấy bóng dáng của một pho sử sống, người đã dùng tuổi trẻ để giữ gìn sự bình yên cho đất mẹ Trực Ninh.