Người giữ lửa cho thế hệ trẻ

Một buổi chiều, có nhóm học sinh tìm đến gặp Nguyễn Văn Bảy.

Các em mang theo những cuốn vở nhỏ.

Có em còn cầm chiếc máy ảnh.

Các em muốn nghe ông kể về những năm tháng làm phi công.

Nguyễn Văn Bảy đón các em bằng một nụ cười hiền.

Ông không bắt đầu bằng những chiến công.

Ông hỏi:

“Các cháu học lớp mấy rồi?”

“Sau này muốn làm nghề gì?”

Những câu hỏi rất bình thường.

Nhưng từ đó, câu chuyện giữa người lính già và những học sinh trẻ trở nên gần gũi.

Một em hỏi:

“Bác có sợ khi lần đầu bay không?”

Ông cười:

“Lúc đầu thì ai cũng hồi hộp.”

Rồi ông nói thêm về việc học tập, rèn luyện và giữ kỷ luật.

Ông nhắc các em rằng để làm tốt một việc, trước hết phải học thật chắc, làm việc thật nghiêm túc và biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Các em chăm chú lắng nghe.

Có em hỏi về những người đồng đội năm xưa.

Lúc ấy giọng ông chậm lại.

Ông kể về những người đã cùng mình làm nhiệm vụ.

Về những người thợ máy.

Về những đồng đội không trở về.

Ông không kể để làm các em sợ chiến tranh.

Ông kể để các em hiểu rằng hòa bình hôm nay không phải tự nhiên mà có.

Một em học sinh hỏi:

“Bác mong chúng cháu làm gì cho đất nước?”

Ông suy nghĩ rồi nói:

“Các cháu học cho tốt, sống cho tốt, sau này làm được việc có ích.”

Không phải lời nói lớn lao.

Nhưng các em ghi lại rất cẩn thận.

Tôi nhìn những khuôn mặt trẻ trước mặt ông và chợt hiểu rằng ký ức lịch sử chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được trao lại cho thế hệ sau.

Một người lính già kể chuyện.

Một thế hệ trẻ lắng nghe.

Khoảng cách hàng chục năm giữa họ được nối lại bằng những câu chuyện về quê hương, đồng đội và lòng trách nhiệm.

Nguyễn Văn Bảy không nói với các em rằng phải trở thành anh hùng.

Ông chỉ muốn các em trở thành những người có ích.

Biết trân trọng cuộc sống.

Biết yêu quê hương.

Biết nhớ đến những người đã hy sinh.

Và quan trọng nhất, biết giữ gìn hòa bình.

Cuối buổi gặp, một em học sinh đứng lên nói:

“Sau này chúng cháu sẽ kể lại câu chuyện của bác cho các bạn.”

Ông mỉm cười:

“Không chỉ kể chuyện của bác. Hãy kể chuyện của cả những người đã cùng bác.”

Câu nói ấy khiến căn phòng im lặng trong giây lát.

Bởi ông không muốn ngọn lửa ký ức chỉ mang tên một người.

Ông muốn thế hệ trẻ nhớ đến cả một thế hệ.

Những người đã bay trên bầu trời.

Những người đứng dưới mặt đất.

Những người làm việc trong âm thầm.

Những người đã hy sinh.

Và những người trở về tiếp tục sống, tiếp tục kể lại.

Tôi nghĩ đó chính là cách một người lính giữ lửa.

Không phải bằng những lời hào hùng.

Mà bằng những câu chuyện chân thành.

Bằng việc trao cho thế hệ trẻ một ký ức, một bài học và một trách nhiệm.

Ngọn lửa ấy không phải ngọn lửa của chiến tranh. Đó là ngọn lửa của lòng yêu nước, của trách nhiệm và của khát vọng sống một cuộc đời có ích.

Nguyễn Văn Bảy đã từng bảo vệ bầu trời bằng tuổi trẻ của mình.

Về sau, ông tiếp tục bảo vệ ký ức bằng những câu chuyện.

Và khi một người trẻ lắng nghe, ghi nhớ rồi kể lại cho người khác, ngọn lửa ấy lại được truyền đi thêm một thế hệ.

Có những người anh hùng giữ lại chiến công trong lịch sử. Có những người còn làm được một điều khác: giữ cho ký ức về một thời không bị lãng quên.