Người Giữ Lửa Ở Biên Cương

Những năm đầu thập niên 1940, khi phong trào Việt Minh bắt đầu lan đến vùng cao, ông được cán bộ giác ngộ và giao nhiệm vụ tuyên truyền. Không ồn ào mít tinh, ông chọn cách gần gũi hơn: những buổi hát then, kể chuyện dân gian lồng ghép nội dung yêu nước. Trong lời then, ông ví dân tộc như con chim bị nhốt lồng, muốn bay phải tự phá cửa.

Ông còn chép truyền đơn rồi dịch sang tiếng Tày để bà con dễ hiểu. Nhiều đêm, dưới ánh đèn dầu leo lét, ông ngồi cặm cụi viết từng chữ. Có lần, lính dõng nghi ngờ, ập vào khám nhà, ông bình tĩnh giấu tài liệu trong ống sáo tre.

Tháng 8/1945, khi thời cơ đến, phong trào ở Bát Xát đã được chuẩn bị kỹ. Hoàng Văn Lâm tham gia vận động dân bản kéo về trung tâm huyện giành chính quyền. Ông xúc động khi thấy những người nông dân, thợ rèn, phụ nữ, thanh niên – tất cả cùng chung một chí hướng.

Sau này, ông thường nói: “Giữ lửa cách mạng giống như giữ bếp trong nhà sàn – phải bền bỉ, âm thầm nhưng không được để tắt.”