Người giữ lửa trên đất Đồng Nai

Có những con người bước vào lịch sử bằng tiếng súng. Có những con người đi vào lòng đất bằng máu. Và cũng có những con người ở lại với quê hương bằng chính nhân cách của mình và Đại tá - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Chín là một con người như thế

Những buổi chiều đứng bên hồ Trị An lộng gió, nhìn mặt nước xanh thẳm trải dài dưới ánh hoàng hôn, ít ai biết rằng dưới màu xanh bình yên ấy từng vang lên tiếng bom, tiếng đạn, tiếng xe tăng gầm rú và cả tiếng bước chân âm thầm của những người lính đã đi qua chiến tranh để giữ lại cho Đồng Nai một ngày hòa bình. Trong số họ, có một người lính đến từ miền đất Nghệ Tĩnh.

Ông sinh ra ở Xuân Thành, Nghi Xuân, Hà Tĩnh – quê hương của những cuộc biểu tình Xô Viết năm nào. Tuổi thơ của cậu bé Lê Duy Chín lớn lên trong tiếng trống cách mạng, trong nỗi nhục mất nước và trong khát vọng giành độc lập cho dân tộc. Mười lăm tuổi - cái tuổi của những giấc mơ học trò. Nhưng chàng trai ấy đã chọn đi theo ngọn cờ cách mạng.

Từ đội viên Thanh niên Tiền phong, rồi Thanh niên cứu quốc, ông sớm hiểu rằng đất nước chỉ có thể hồi sinh khi có những người dám hiến dâng tuổi trẻ. Năm 1951, người thanh niên ấy theo đoàn dân công hỏa tuyến lên biên giới Việt – Trung. Những cơn sốt rét rừng, cái đói, cái rét và bệnh tật đã khiến nhiều người phải bỏ cuộc. Nhưng Lê Duy Chín vẫn ở lại. Ông từng kể rằng để đủ sức khỏe được vào bộ đội, ông đã uống lá rừng, ăn thuốc cỏ và thậm chí nuốt cả giun đất để chống lại bệnh sốt rét. Bởi với ông, được khoác áo lính là một ước mơ lớn hơn cả sự sống. Và rồi ngày ấy cũng đến. Ngày 7 tháng 9 năm 1951, Lê Duy Chín chính thức nhập ngũ.

Từ chiến trường Bình Trị Thiên, Trung Lào, Hạ Lào đến Campuchia, người lính trẻ đã đi qua hai cuộc chiến tranh dài nhất của dân tộc. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia 26 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt và bắt sống nhiều tên lính lê dương, hai năm liền đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua. Nhưng có lẽ, số phận đã dành cho ông một cuộc hẹn đặc biệt với vùng đất Đồng Nai Những năm chống Mỹ, miền Đông Nam Bộ là cửa ngõ chiến lược mà quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn quyết giữ bằng mọi giá. Trảng Bom, Dầu Giây, Long Khánh, Xuân Lộc… trở thành những tọa độ lửa.

“Nơi ấy, bom cày đạn xới.

Nơi ấy, máu người hòa vào đất đỏ.

Và nơi ấy, người chiến sĩ Lê Duy Chín đã trở thành huyền thoại.”

Xuân Mậu Thân năm 1968.

Giữa đêm giao thừa, trong khi nhiều gia đình mong đợi phút đoàn viên, những người lính của Đại đội phó Lê Duy Chín lại lặng lẽ tiến về chi khu Trảng Bom. Quân địch đông hơn. Hỏa lực mạnh hơn. Máy bay và xe bọc thép luôn chực chờ phía sau.

Nhưng những người lính giải phóng chỉ mang theo một niềm tin: phải giành lại đất cho nhân dân. Trong tiếng súng vang dội của mùa xuân năm ấy, đơn vị của ông đã làm chủ hoàn toàn chi khu Trảng Bom trong ngày đầu tiên của Tết Mậu Thân.

Đó không chỉ là một chiến thắng quân sự. Đó là lời khẳng định rằng ý chí con người có thể chiến thắng sắt thép. Ngày 19 tháng 8 năm 1968 tại ngã ba Ông Đồn. Trời Đồng Nai đặc quánh hơi nóng. Hơn ba mươi chiến sĩ nằm phục giữa những bụi cây ven quốc lộ, phía trước là đoàn xe tăng Mỹ gồm hai mươi bốn chiếc, phía sau là sự sống còn của cả đơn vị. Lê Duy Chín kiên nhẫn chờ đợi. Ông không nổ súng sớm. Ông đợi. Đợi cho đoàn xe lọt hoàn toàn vào trận địa. Rồi một mệnh lệnh vang lên. Tiếng nổ xé toạc không gian. Đất đỏ tung lên như sóng. Lửa bốc cao trên những chiếc xe tăng Mỹ. Sau hơn một giờ chiến đấu, mười hai xe tăng bị thiêu cháy, hàng chục lính Mỹ bị tiêu diệt. Đó là chiến thắng của lòng quả cảm trước sức mạnh cơ giới hiện đại. Đó là chiến thắng của những con người lấy ý chí làm vũ khí.

Suốt những năm tháng ở Đồng Nai, Lê Duy Chín đã tham gia gần hai trăm trận đánh lớn nhỏ. Tiểu đoàn do ông chỉ huy tiêu diệt và làm bị thương hơn hai nghìn tên địch, phá hủy hàng trăm xe quân sự, nhiều đồn bốt, cầu cống và tuyến đường chiến lược. Năm 1972, trong một trận đánh ác liệt, ông bị thương. Máu chảy. Đau đớn. Nhưng người tiểu đoàn trưởng ấy vẫn tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu đến khi trận đánh kết thúc. Bởi với ông, phía trước không chỉ là trận địa. Phía trước là Tổ quốc.

Ngày 6 tháng 11 năm 1978, Nhà nước phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng điều kỳ lạ là người anh hùng ấy chưa bao giờ coi những tấm huân chương là phần thưởng lớn nhất. Phần thưởng lớn nhất của ông chính là được sống trên mảnh đất mà ông đã từng chiến đấu để bảo vệ. Sau chiến tranh, ông chọn Đồng Nai làm quê hương thứ hai. Ông về Vĩnh An. Ông góp sức xây dựng công trình thủy điện Trị An. Ông chăm lo đời sống cựu chiến binh. Ông đấu tranh chống tiêu cực. Ông bảo vệ lẽ phải. Có những lần ông bị vu khống. Có những lần người ta tìm cách mua chuộc ông bằng tiền bạc. Nhưng người lính năm xưa không khuất phục trước bom đạn thì cũng không thể khuất phục trước lợi ích và sự im lặng. Ông từng nói: “Tôi còn sống thì phải sống xứng đáng với những đồng đội đã ngã xuống.” Có lẽ vì thế mà đến hôm nay, nhiều người dân Vĩnh Cửu vẫn tìm đến căn nhà nhỏ của ông để gửi gắm niềm tin. Vùng đất Đồng Nai hôm nay đã khác. Những con đường nhựa chạy qua Trảng Bom. Những cánh đồng xanh trải dài bên Vĩnh Cửu. Hồ Trị An lấp lánh dưới nắng. Những vườn điều, vườn cao su ở Đak Nhau xanh ngút mắt. Nơi Căn cứ Nửa Lon năm xưa, đồng bào S’tiêng từng ăn nửa lon gạo mỗi ngày để nuôi quân, giờ đã trở thành miền quê đang vươn mình đổi mới.

 Nhưng lịch sử chưa bao giờ ngủ quên. Trong tiếng chày Bom Bo năm ấy. Trong đất đỏ Trảng Bom. Trong những con đường mang dấu bánh xe tăng. Vẫn còn đó bóng dáng của những người lính. Vẫn còn đó bước chân của Lê Duy Chín. Ông không chỉ là người anh hùng của chiến tranh. Ông còn là người giữ lửa cho hòa bình. Và có lẽ, điều lớn lao nhất mà người chiến sĩ già gửi lại cho thế hệ trẻ hôm nay không phải là những huân chương, những chiến công hay những trận đánh. Mà chính là niềm tin. Niềm tin rằng dân tộc này chưa bao giờ thiếu những con người biết sống vì Tổ quốc. Niềm tin rằng trên vùng đất Đồng Nai anh hùng, ngọn lửa yêu nước sẽ còn cháy mãi. Bởi có những con người, khi đi qua cuộc chiến, họ không chỉ làm nên lịch sử. Họ trở thành lịch sử.