Người giữ lửa trên Đèo Lũng Lô

Người giữ lửa trên Đèo Lũng Lô

Giữa những dãy núi mờ sương của Tây Bắc, Đèo Lũng Lô hiện lên như một chứng nhân lịch sử của những năm tháng “hoa lửa” hào hùng. Và trong ký ức của người dân nơi đây, vẫn còn nhắc mãi về cụ ông Vàng A Súa – một nhân chứng lịch sử từng tham gia vận chuyển hàng hóa phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Năm ấy, ông Súa mới tròn mười chín tuổi. Là chàng trai người Mông khỏe mạnh ở vùng Thượng Bằng La, ông tình nguyện tham gia đội dân công hỏa tuyến. Công việc của ông là gùi gạo, đạn dược vượt qua Đèo Lũng Lô để tiếp tế cho chiến trường Điện Biên.

Ông kể rằng, ngày ấy đèo hiểm trở vô cùng. Đường nhỏ hẹp, một bên là vực sâu hun hút, một bên là vách đá dựng đứng. Ban ngày, máy bay Pháp quần thảo liên tục, bom nổ rung trời. Có hôm vừa san xong mặt đường, bom lại cày nát tất cả. Nhưng đêm xuống, từng đoàn dân công lại nối đuôi nhau lặng lẽ đi trong ánh đuốc đỏ rực.

Một đêm cuối tháng ba năm 1954, khi đoàn của ông đang vượt đèo thì máy bay địch bất ngờ thả bom. Tiếng nổ vang dội làm đất đá đổ xuống mù mịt. Một người bạn đi cùng ông bị thương nặng ở chân. Giữa lúc nguy hiểm, ông Súa đã cõng bạn vượt qua đoạn đường sạt lở rồi quay trở lại gùi tiếp số đạn còn dang dở. Ông nói:

“Đạn có thể thiếu, gạo có thể chậm, nhưng bộ đội ngoài mặt trận thì không thể chờ.”

Câu nói mộc mạc ấy đã trở thành động lực cho cả đoàn dân công tiếp tục tiến bước giữa mưa bom bão đạn.

Những ngày tháng ấy, cả Đèo Lũng Lô rực sáng trong ánh lửa. Lửa từ bom đạn, lửa từ đuốc soi đường và lửa của lòng yêu nước cháy trong tim mỗi con người. Ông Súa nhớ nhất là tiếng hò động viên nhau giữa đêm tối:

“Ráng lên anh em ơi! Điện Biên đang chờ!”

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông trở về quê hương tiếp tục lao động, dựng xây cuộc sống mới. Dù mái tóc nay đã bạc trắng, nhưng mỗi khi nhắc đến Đèo Lũng Lô, đôi mắt ông vẫn ánh lên niềm tự hào. Ông thường kể cho con cháu nghe rằng:

“Ngày hôm nay có hòa bình là nhờ biết bao người đã ngã xuống trên con đèo ấy.”

Ngày nay, Đèo Lũng Lô đã trở thành Di tích lịch sử quốc gia. Những cung đường năm xưa giờ đã rộng mở, xe cộ ngược xuôi tấp nập. Nhưng trong tiếng gió đại ngàn vẫn như còn vang vọng bước chân dân công, tiếng hò kéo pháo và câu chuyện về những con người bình dị như ông Vàng A Súa – những người đã viết nên bản anh hùng ca bất tử của một thời “hoa lửa”.