NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN BẰNG TUỔI XUÂN

Nguyễn Văn Thân sinh năm 1946, quê ở xã Đức Long, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tháng 8 năm 1964, khi đất nước đang bước vào những năm tháng chiến tranh ngày càng khốc liệt, chàng thanh niên trẻ Nguyễn Văn Thân lên đường nhập ngũ. Tuổi trẻ của ông, thay vì gắn với những ước mơ bình dị của một người thanh niên nơi quê nhà, đã gắn với quân phục, những cung đường xa xôi và nhiệm vụ bảo đảm giao thông giữa núi rừng Trường Sơn.

Trong đội hình Đoàn 559, Nguyễn Văn Thân trở thành một chiến sĩ công binh. Công việc của những người lính công binh Trường Sơn không chỉ là mở đường, sửa đường mà còn phải bảo đảm cho từng đoàn xe, từng chuyến hàng có thể vượt qua những cung đường đầy gian khó để đến với chiến trường. Một con đường bị chia cắt có thể khiến cả một tuyến vận tải đình trệ. Vì vậy, phía sau mỗi chuyến xe đến được tiền tuyến là biết bao công sức, mồ hôi và sự can trường của những người lính làm đường.

Nguyễn Văn Thân từng giữ cương vị Thượng sĩ, Trung đội trưởng công binh, Đại đội 2, Tiểu đoàn 25, Binh trạm 31, Đoàn 559. Đơn vị của ông làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên trục Đường 128, một tuyến đường có nhiều trọng điểm bị đánh phá ác liệt, trong đó có trọng điểm Seng Phan. Chính tại những nơi như vậy, bản lĩnh của người chiến sĩ Trường Sơn được thử thách qua từng ngày, từng giờ.

Ở Nguyễn Văn Thân, lòng dũng cảm không phải là điều gì xa vời. Đó là sự bình tĩnh trước nhiệm vụ, là tinh thần đặt công việc chung lên trên sự an nguy của bản thân, là quyết tâm cùng đồng đội giữ cho tuyến đường không bị tê liệt. Những người lính công binh khi ấy hiểu rằng phía sau con đường mình đang bảo vệ là những đoàn xe chở lương thực, vũ khí, thuốc men và những nguồn lực cần thiết cho chiến trường. Bởi vậy, mỗi mét đường được giữ vững đều mang một ý nghĩa đặc biệt.

Những thành tích của Nguyễn Văn Thân trong những năm tháng chiến đấu đã được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày 25 tháng 8 năm 1970, khi mới ở độ tuổi ngoài hai mươi, ông được tuyên dương Anh hùng LLVTND. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với một người lính đã dành tuổi trẻ của mình cho nhiệm vụ bảo đảm mạch giao thông trên tuyến Trường Sơn.

Nhưng chiến tranh không dừng lại ở những phần thưởng. Người lính vẫn tiếp tục trở lại với những cung đường, tiếp tục công việc của mình giữa một cuộc chiến còn nhiều gian nan. Nguyễn Văn Thân vẫn cùng đồng đội bám đường, bám nhiệm vụ. Và rồi ngày 4 tháng 12 năm 1971, tên ông được ghi vào danh sách những người đã nằm lại trên tuyến đường Trường Sơn.

Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Một cuộc đời đáng lẽ còn rất dài đã dừng lại giữa những năm tháng đất nước chưa hoàn toàn yên tiếng súng. Nhưng tuổi xuân của Nguyễn Văn Thân không mất đi trong quên lãng. Nó được gửi lại trên những cung đường mà ông và đồng đội từng góp sức bảo vệ; được nối dài trong những chuyến xe từng vượt qua Trường Sơn; và được ghi nhớ trong lịch sử của một thế hệ đã lựa chọn đặt vận mệnh của Tổ quốc lên trên cuộc đời riêng.

Ngày hôm nay, khi những con đường rộng mở giữa những vùng quê thanh bình, chúng ta có thể dễ dàng đi qua mà không nghĩ đến những con người từng phải đánh đổi tuổi trẻ để giữ lấy từng tuyến đường trong chiến tranh. Nhưng phía sau sự bình yên của hiện tại luôn có bóng dáng của những thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh cho ngày mai.

Nguyễn Văn Thân là một trong những con người như thế. Ông không để lại những câu chuyện về một cuộc đời dài, nhưng để lại một điều lớn hơn: hình ảnh của một người lính trẻ đã sống trọn vẹn với trách nhiệm của mình. Tên tuổi ông cùng những người lính Trường Sơn năm ấy nhắc chúng ta rằng độc lập, thống nhất và hòa bình không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được xây dựng từ lòng yêu nước, từ sự kiên cường và từ những tuổi xuân đã lặng lẽ gửi lại cho đất nước.

Và có lẽ, khi nhớ về Nguyễn Văn Thân, điều đáng quý nhất không chỉ là nhớ một người Anh hùng, mà là nhớ một người thanh niên đã từng có những ước mơ rất bình dị, nhưng khi Tổ quốc cần, anh đã bước lên đường. Tuổi hai mươi của anh nằm lại giữa Trường Sơn, nhưng lý tưởng mà anh mang theo vẫn còn ở lại với những thế hệ sau – như một lời nhắc nhở lặng lẽ rằng có những con người đã đi qua cuộc đời rất nhanh, nhưng dấu chân của họ thì còn ở lại rất lâu trong lịch sử dân tộc.