NGƯỜI GIỮ MẠCH LIÊN LẠC TRONG ĐÊM HIM LAM
Có những người lính đi vào lịch sử bằng một chiến công được nhiều người biết đến. Nhưng cũng có những người lính đã góp phần làm nên lịch sử bằng một nhiệm vụ rất thầm lặng: giữ cho những mệnh lệnh giữa chiến trường không bị gián đoạn. Một trong những người lính ấy là ông Bùi Kim Điều – chiến sĩ thông tin trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
NGƯỜI GIỮ MẠCH LIÊN LẠC TRONG ĐÊM HIM LAM
Có những người lính đi vào lịch sử bằng một chiến công được nhiều người biết đến. Nhưng cũng có những người lính đã góp phần làm nên lịch sử bằng một nhiệm vụ rất thầm lặng: giữ cho những mệnh lệnh giữa chiến trường không bị gián đoạn. Một trong những người lính ấy là ông Bùi Kim Điều – chiến sĩ thông tin trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Từ người thanh niên 22 tuổi đến chiến trường
Ông Bùi Kim Điều sinh năm 1930. Tháng 2 năm 1952, khi mới khoảng 22 tuổi, ông nhập ngũ. Sau đó, ông trở thành chiến sĩ thông tin thuộc Đại đội 405, Trung đoàn 165, Đại đoàn 312.
Hai năm sau ngày nhập ngũ, người thanh niên ấy có mặt tại một trong những chiến trường khốc liệt và quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp: Điện Biên Phủ. Cuối năm 1953 và đầu năm 1954, hàng vạn bộ đội, dân công và thanh niên xung phong hướng về Điện Biên. Giữa núi rừng Tây Bắc, một chiến dịch lớn đang được chuẩn bị. Với một người lính thông tin như ông Điều, nhiệm vụ không chỉ là cầm súng, điều quan trọng là phải góp phần bảo đảm liên lạc giữa các đơn vị và chỉ huy trong điều kiện chiến trường vô cùng khó khăn. Và rồi ngày 13 tháng 3 năm 1954 đến.
Đêm Him Lam
Him Lam được coi là một trong những vị trí phòng ngự quan trọng của quân Pháp ở Điện Biên Phủ. Đây cũng chính là nơi Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn.
Trong đội hình Đại đoàn 312, Trung đoàn 165 – đơn vị của ông Bùi Kim Điều – tham gia tiến công cứ điểm Him Lam. Nhiều năm sau, khi trở lại Điện Biên và kể về những ngày ấy, ông vẫn nhớ mình đã trực tiếp tham gia trận đánh mở màn chiến dịch.
Đó không chỉ là một chiến thắng.
Theo ký ức của những người đã trải qua trận đánh, phía sau chiến thắng còn là những hy sinh và mất mát của đồng đội. Đối với người lính thông tin, giữa tiếng pháo, tiếng súng và những diễn biến liên tục của trận đánh, thông tin phải được duy trì để mệnh lệnh từ người chỉ huy có thể đến được các đơn vị chiến đấu. Chỉ cần một mắt xích thông tin bị đứt, việc chỉ huy trên chiến trường có thể bị ảnh hưởng. Những người lính thông tin vì thế trở thành những người giữ một “mạch máu” đặc biệt của trận đánh, và Ông Bùi Kim Điều là một trong số họ.
Từ Him Lam đến ngày 7 tháng 5
Sau trận Him Lam, chiến dịch không kết thúc. Những trận đánh tiếp tục diễn ra trong suốt 56 ngày đêm.
Người lính thông tin Bùi Kim Điều cùng đơn vị tiếp tục nhiệm vụ của mình cho đến những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954, chiến dịch kết thúc thắng lợi, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị đánh bại.
Đối với lịch sử dân tộc, đó là một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt. Nhưng đối với những người lính trực tiếp tham gia chiến dịch như ông Điều, chiến thắng còn gắn với ký ức về những người đồng đội đã cùng mình đào hào, chiến đấu và có người không bao giờ trở về. Sau chiến thắng, đơn vị ông còn có một kỷ niệm đặc biệt.
Ngày 13 tháng 5 năm 1954, ông cùng đơn vị dự lễ mừng chiến thắng tại Mường Phăng do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ trì. Đại đoàn được trao lá cờ mang dòng chữ: “Quyết chiến – Quyết thắng”.
Đối với người chiến sĩ trẻ năm ấy, hành trình từ trận Him Lam đến ngày chiến thắng đã trở thành một phần ký ức không thể nào quên.
Người lính trẻ trở thành nhân chứng lịch sử
Bảy mươi năm sau, người chiến sĩ thông tin ngoài hai mươi tuổi năm nào đã trở thành một ông lão ngoài chín mươi.
Năm 2024, khi trở lại Điện Biên trong cuộc gặp mặt các chiến sĩ, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến từng trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Bùi Kim Điều đã kể lại những ký ức của mình. Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là việc ông từng có mặt trong một trận đánh nổi tiếng. Điều đáng nhớ hơn là một con người bình thường đã trực tiếp đứng trong dòng chảy của một sự kiện lịch sử lớn. Ngày hôm nay, chúng ta có thể đọc trong sách một dòng ngắn:
“Ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn.”
Nhưng đối với ông Bùi Kim Điều, ngày 13 tháng 3 ấy không phải chỉ là một con số, đó từng là âm thanh của chiến trường, là những mệnh lệnh cần được truyền đi, là những đồng đội chiến đấu bên cạnh mình, và là ký ức mà hơn bảy mươi năm sau ông vẫn còn nhớ.
Điều tôi nhận được từ câu chuyện
Trước đây, khi học về Chiến dịch Điện Biên Phủ, tôi thường nhớ đến những con số: 56 ngày đêm, ngày 7 tháng 5 năm 1954 hay những địa danh như Him Lam, đồi A1, Mường Thanh. Nhưng khi tìm hiểu câu chuyện của ông Bùi Kim Điều, tôi nhận ra rằng phía sau mỗi con số ấy là hàng nghìn con người có thật. Họ từng là những thanh niên ở độ tuổi rất gần với thế hệ trẻ chúng tôi hôm nay, họ cũng có gia đình, quê hương và những dự định của riêng mình. Nhưng khi đất nước cần, họ lên đường. Có người trở thành pháo thủ, có người trở thành bộ binh, có người vận chuyển lương thực, đạn dược, và có những người như ông Bùi Kim Điều làm nhiệm vụ thông tin – công việc ít được nhắc đến nhưng không thể thiếu trên chiến trường.
Bởi vậy, điều khiến tôi trân trọng nhất khi tìm hiểu một nhân chứng lịch sử không phải là cố gắng biến họ thành những nhân vật huyền thoại. Điều quan trọng hơn là lắng nghe họ kể lại lịch sử bằng ký ức của chính mình. Bởi một ngày nào đó, những nhân chứng của Điện Biên Phủ sẽ không còn nữa.
Nhưng câu chuyện của họ cần phải còn lại, để những thế hệ sinh ra trong hòa bình hiểu rằng Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được tạo nên bởi những vị tướng hay những trận đánh nổi tiếng. Chiến thắng ấy còn được làm nên bởi hàng vạn con người bình dị, trong số đó có một người lính thông tin trẻ tuổi năm 1954:
Bùi Kim Điều – người đã có mặt từ trận Him Lam và đi cùng chiến dịch đến ngày toàn thắng.
