Người giữ mạch máu trên "Tọa độ lửa" Quảng Trị

Dưới góc độ nghiên cứu lịch sử quân sự, chiến dịch giải phóng và bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 không chỉ là cuộc đọ sức về chiến thuật mà còn là cuộc chiến cân não về hậu cần. Trong dòng chảy khốc liệt đó, câu chuyện của ông Trần Văn Đức – nguyên chiến sĩ lái xe thuộc Đại đội 3, Tiểu đoàn 102, Cục Hậu cần Mặt trận B5 (Khu vực Quảng Trị - Quảng Bình) – là một minh chứng sống động cho tinh thần "gan vàng dạ ngọc" của thế hệ cha anh.

Mùa hè năm 1972, khi chiến sự tại thị xã Quảng Trị bước vào giai đoạn giằng co đẫm máu 81 ngày đêm, tuyến đường từ Nam Quảng Bình (huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh) vượt qua sông Bến Hải để vào Đông Hà, Ái Tử trở thành con đường máu. Hoàn cảnh chiến đấu vô cùng khắc nghiệt: địch thực hiện chiến thuật "băm nát, hủy diệt", dùng pháo hạm từ biển và máy báy B-52 ném bom tọa độ liên tục 24/24 giờ nhằm cắt đứt nguồn tiếp viện của ta từ hậu phương miền Bắc.

Nhiệm vụ của người chiến sĩ lái xe Trần Văn Đức lúc bấy giờ là điều khiển chiếc xe tải Zil-157 chở đạn dược, thuốc men từ kho tổng hợp ở biên giới Quảng Bình, chạy xuyên đêm vào áp sát bờ Bắc sông Thạch Hãn để tiếp tế cho quân ta đang chốt giữ Thành cổ.

Đêm ngày 20 tháng 8 năm 1972, trời mưa tầm tã, đường lầy lội, chiếc xe của ông Đức chở đầy đạn pháo và máu tăng viện. Khi đến gần ngã ba Long Hưng (Quảng Trị), một loạt bom tọa độ bất ngờ dội xuống ngay trước mặt. Sức ép của bom hất văng kính chắn gió, mảnh bom găm trúng cánh tay phải và vai của ông, máu tuôn xối xả. Phía sau thùng xe, một góc bạt bắt đầu bén lửa.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc: nếu dừng xe dập lửa, xe sẽ làm mồi cho máy bay AC-130 đang lượn lờ trên đầu; nếu lùi lại, toàn bộ số đạn pháo sẽ không thể đến tay các chiến sĩ đang cạn kiệt cơ số đạn ở Thành cổ.

"Lúc ấy, cánh tay phải của tôi đã liệt hẳn, tôi phải dùng tay trái ghì chặt vô lăng, dùng chân rồ ga, vừa lái bằng một tay vừa hét bảo đồng chí phụ xe nhoài người ra ngoài dùng bao tải ướt dập lửa trên thùng xe. Trong đầu chỉ có một suy nghĩ: Xe phải chạy, đạn phải đến đích!" – Ông Đức bồi hồi nhớ lại.

Bằng ý chí thép và sự quen thuộc từng ổ gà trên "tọa độ chết", ông Đức đã mưu trí điều khiển chiếc xe chở đầy thương tích vượt qua lưới lửa, cập bến an toàn tại vị trí giao hàng đúng 3 giờ sáng. Ngay sau khi thùng đạn cuối cùng được dỡ xuống, ông ngất lịm đi vì mất máu quá nhiều.

Sau ngày đất nước thống nhất, qua các giai đoạn sáp nhập và chia tách địa giới hành chính (từ tỉnh Bình Trị Thiên cũ trở lại tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị ngày nay), người thương binh 1/4 Trần Văn Đức chọn ở lại mảnh đất Gio Linh, Quảng Trị để sinh sống.

Đối với các nhà nghiên cứu lịch sử, những lát cắt hiện thực từ ký ức của ông Đức là tư liệu vô giá. Nó chứng minh một sự thật lịch sử: Chiến thắng của ta ở chiến trường Quảng Trị không chỉ được quyết định bởi súng đạn, mà trước hết được quyết định bởi những trái tim quả cảm, sẵn sàng biến mình thành một phần của boong-ke, thành mạch máu không bao giờ ngừng chảy cho Tổ quốc.