“Người giữ mạch sống cho cách mạng – Suy ngẫm từ cuộc đời Dương Quang Đông”

Ngay từ những năm đầu hoạt động cùng Tôn Đức Thắng, tôi đã cảm nhận được ở ông một sự tận tụy hiếm có. Không phải ai cũng chọn công việc tổ chức, giao liên – những việc nhiều áp lực nhưng ít ánh hào quang. Thế nhưng ông lại gắn bó với nó gần như suốt đời.

Những lần bị bắt giam, bị đày ải, rồi vượt ngục, không làm ông chùn bước. Cuộc vượt ngục Tà Lài năm 1941 cùng Trần Văn Giàu và các đồng chí khác là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy. Tôi nghĩ, vượt ngục không chỉ là hành động thoát khỏi xiềng xích, mà còn là lời khẳng định: lý tưởng không thể bị giam cầm.

Điều khiến tôi suy ngẫm sâu sắc là cách ông đối diện với quyền lực. Khi được bầu làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, ông chỉ nhận vai trò tạm thời, chờ người phù hợp hơn. Trong thời điểm phong trào đang cần sự lãnh đạo vững vàng, ông không vì danh vị mà giữ lấy vị trí, mà đặt lợi ích chung lên trước. Đó là bản lĩnh của một người hiểu rõ mình đang phục vụ điều gì.

Giai đoạn ông sang Thái Lan và Malaysia tìm mua vũ khí cho Nam Bộ thực sự làm tôi khâm phục. Mang theo 25 ký vàng, hoạt động dưới vỏ bọc thương nhân, tổ chức vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí vượt qua sự truy lùng của kẻ thù – đó là một kỳ công. Những chuyến hàng ấy, theo tôi, không chỉ là phương tiện chiến đấu mà còn là niềm tin để chiến trường Nam Bộ không bị cô lập.

Sau năm 1954, khi đất nước chia cắt, ông ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Bị bắt năm 1957, vượt ngục, tiếp tục công tác giao liên và binh vận. Tôi tự hỏi: nếu không có niềm tin mãnh liệt vào tương lai, làm sao một con người có thể bền bỉ như vậy? Ở ông, tôi thấy rõ một điều: lý tưởng không phải là khẩu hiệu, mà là động lực sống.

Khi tham gia xây dựng tuyến giao liên A53 và góp phần hình thành con đường Hồ Chí Minh trên biển, ông lại một lần nữa đóng vai trò mở lối. Những chuyến tàu không số lặng lẽ ra khơi, những bến bãi bí mật được lựa chọn, những cán bộ cấp cao được đưa vào chiến trường an toàn – tất cả đều cần một người tổ chức chặt chẽ, kiên trì và tỉnh táo. Ông chính là người như thế.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công việc trong ngành giao thông công chính. Tôi thấy ở đó một sự nhất quán: dù thời chiến hay thời bình, ông vẫn chọn những công việc thiết thực, phục vụ lợi ích chung. Không có sự chuyển hướng vì danh vọng, chỉ có sự tiếp nối của tinh thần trách nhiệm.

Những huân chương cao quý mà ông được trao tặng, theo tôi, không chỉ là phần thưởng cho cá nhân, mà còn là lời tri ân dành cho lớp người âm thầm phía sau chiến thắng. Ông không tìm kiếm sự tán dương, nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại làm nên giá trị bền lâu.

Với tư cách một người đọc hôm nay, tôi thấy mình được nhắc nhở rằng lịch sử không chỉ được viết bởi những cái tên nổi bật nhất, mà còn bởi những người giữ mạch, giữ nền, giữ niềm tin qua những giai đoạn khó khăn nhất. Dương Quang Đông là một trong những con người như thế.

Và có lẽ, điều lớn nhất tôi học được từ cuộc đời ông là: sống vì đại cuộc không cần ồn ào. Chỉ cần bền bỉ, trung thành và tận tâm, mỗi người đều có thể trở thành một phần không thể thiếu của lịch sử.

Nguồn : cand.com.vn