Người giữ nghĩa trang Nghĩa trang Trường Sơn

Ông Ngô Văn Khang bắt đầu công việc trông coi nghĩa trang Trường Sơn từ những năm sau chiến tranh. Khi đó, nơi này còn hoang sơ, nhiều phần mộ chưa kịp ghi tên.

“Có những ngôi mộ chỉ ghi: ‘Chưa biết tên’,” ông nói.

Mỗi ngày, ông đi dọc các hàng mộ, dọn cỏ, thắp hương. Công việc lặng lẽ, nhưng ông chưa từng thấy nó đơn điệu.

“Mỗi ngôi mộ là một câu chuyện,” ông nói.

Có lần, một người phụ nữ từ xa đến, mang theo một tấm ảnh cũ. Bà đi từng hàng mộ, so từng cái tên. Cuối cùng, bà dừng lại trước một ngôi mộ vô danh.

“Bà nói: ‘Tôi không chắc, nhưng tôi cảm thấy là nó.’”

Bà ngồi đó rất lâu, không khóc lớn, chỉ đặt tay lên bia mộ.

Ông Khang đứng xa nhìn, không đến gần.

“Nhiều khi không cần đúng hay sai,” ông nói. “Chỉ cần có một nơi để nhớ.”

Nhiều năm trôi qua, nghĩa trang được xây dựng khang trang hơn. Nhiều ngôi mộ đã được xác định danh tính. Nhưng vẫn còn những cái tên chưa biết.

“Mỗi lần thắp hương, tôi đều nghĩ: họ cũng từng có gia đình,” ông nói.

Với ông, công việc này không chỉ là chăm sóc một nghĩa trang, mà là giữ lại ký ức của một thời.