Người Giữ Ngọn Đèn Trong Đêm Bom

Năm 1972, làng Hải Sơn nằm gần vùng chiến sự nên thường xuyên nghe tiếng pháo và máy bay. Mỗi khi còi báo động vang lên, dân làng lại vội vã chạy xuống hầm.

Ông Nguyễn Văn Hòa, khi đó mới 12 tuổi, vẫn còn nhớ rất rõ một người: thầy giáo Phạm Minh Đức. Thầy đã ngoài năm mươi, dáng gầy, giọng nói hiền nhưng rất kiên định.

Một tối mưa nặng hạt, bom nổ ở phía đồi xa. Cả làng tắt hết đèn vì sợ máy bay phát hiện. Nhưng trong căn hầm nhỏ phía sau nhà văn hóa, một ngọn đèn dầu vẫn le lói.

“Các em đến đi, hôm nay chúng ta học tiếp,” thầy Đức nói.

Khoảng mười đứa trẻ, trong đó có Hòa, ngồi vòng quanh chiếc bàn gỗ cũ. Ánh đèn dầu chiếu lên những trang vở đã sờn.

Tiếng bom thỉnh thoảng vang lên xa xa.

Một bạn nhỏ run run hỏi:
“Thầy ơi… nếu bom rơi gần thì sao?”

Thầy Đức đặt tay lên cuốn sách, chậm rãi nói:

“Bom có thể phá nhà cửa… nhưng không thể phá được cái chữ trong đầu các em.”

Câu nói ấy khiến cả căn hầm im lặng.

Từ hôm đó, dù mưa gió hay tiếng máy bay gầm trên bầu trời, lớp học dưới hầm vẫn tiếp tục. Thầy Đức luôn là người đến sớm nhất, thắp ngọn đèn trước khi học trò đến.

Một lần, bom rơi gần làng khiến mái nhà văn hóa bị sập. Dân làng tưởng lớp học sẽ dừng lại.

Nhưng tối hôm sau, thầy Đức lại mang đèn dầu xuống một chiếc hầm khác.

“Chừng nào còn các em, lớp học còn,” thầy nói.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Cậu bé Nguyễn Văn Hòa ngày nào đã trở thành một giáo viên trong làng. Mỗi lần đứng trên bục giảng, ông vẫn nhớ hình ảnh thầy Đức với ngọn đèn dầu nhỏ giữa thời hoa lửa.

Ông thường nói với học trò của mình:

“Thầy của tôi từng dạy học giữa bom đạn. Vì vậy, chúng ta càng phải trân trọng những ngày hòa bình hôm nay.”

Ngọn đèn của thầy Đức năm xưa đã tắt từ lâu, nhưng ánh sáng của nó vẫn còn trong ký ức của cả một thế hệ.