NGƯỜI GIỮ NGỌN LỬA TINH THẦN GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH

Sinh năm 1950, quê tại phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, bà Lê Thị Vân nhập ngũ năm 1968.

Khi ấy, bà mới chỉ là một cô gái trẻ.

Đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Trên khắp các chiến trường, biết bao thế hệ thanh niên lần lượt lên đường, mang theo sức trẻ và niềm tin vào ngày đất nước hòa bình, thống nhất.

Bà Vân cũng nằm trong thế hệ ấy.

Rời quê hương Sầm Sơn, bà khoác lên mình màu xanh áo lính và bắt đầu những năm tháng gắn bó với quân đội.

Đơn vị của bà là Trung đoàn 229, Bộ Tư lệnh Công binh, hoạt động trên địa bàn Quân khu 4.

Nhưng nhiệm vụ của bà có một nét đặc biệt.

Bà làm công tác văn hóa – nghệ thuật, phục vụ chiến đấu.

Khi tiếng hát trở thành một phần của cuộc chiến

Trong ký ức về chiến tranh, người ta thường nhắc đến những người lính trực tiếp cầm súng nơi chiến trường.

Nhưng để một người lính có thể vững vàng trước nhiệm vụ, ngoài vũ khí và lương thực, họ còn cần một thứ rất quan trọng:

Tinh thần.

Và đó chính là nơi những người làm công tác văn hóa – nghệ thuật đóng góp.

Giữa những ngày tháng căng thẳng, một bài hát có thể mang đến niềm vui.

Một tiết mục văn nghệ có thể giúp người lính tạm quên đi những mệt mỏi.

Một câu chuyện về quê hương có thể khiến những người xa nhà cảm thấy gần gũi hơn với nơi mình sinh ra.

Với bà Lê Thị Vân, phục vụ văn hóa – nghệ thuật không đơn thuần là biểu diễn.

Đó là một nhiệm vụ.

Một cách để động viên đồng đội.

Một cách để giữ vững tinh thần của những người đang ngày đêm làm nhiệm vụ.

Tiếng hát không thay thế được tiếng súng, nhưng có thể tiếp thêm sức mạnh cho người cầm súng.

Những sân khấu giữa thời chiến

Ngày nay, một sân khấu thường gắn với ánh đèn, âm thanh và những điều kiện được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Nhưng sân khấu của những người làm văn hóa – nghệ thuật trong chiến tranh lại giản dị hơn rất nhiều.

Có thể chỉ là một khoảng đất trong đơn vị.

Có thể là một buổi sinh hoạt tập thể.

Những người ngồi phía dưới cũng không phải khán giả thông thường.

Họ là những người lính vừa trải qua những giờ phút căng thẳng.

Có người đã nhiều ngày xa nhà.

Có người chuẩn bị bước vào một nhiệm vụ mới.

Và giữa hoàn cảnh ấy, tiếng hát vang lên.

Không cần quá nhiều thứ.

Chỉ cần những con người cùng chung một niềm tin.

Mang quê hương vào những bài hát

Đối với người lính xa quê, quê hương luôn là một phần ký ức đặc biệt.

Với bà Vân, quê hương là Sầm Sơn.

Là biển.

Là gia đình.

Là những con đường thân thuộc.

Là cuộc sống bình dị mà bà đã tạm gác lại để lên đường.

Có lẽ chính vì vậy, những bài hát về quê hương, đất nước càng trở nên ý nghĩa trong những năm tháng phục vụ bộ đội.

Mỗi giai điệu vang lên có thể khiến người lính nhớ về mẹ.

Nhớ về cha.

Nhớ về những người thân đang chờ đợi.

Nhưng nỗi nhớ ấy không làm họ yếu lòng.

Ngược lại, nó nhắc họ rằng những gì mình đang làm là để bảo vệ những điều thân thương ấy.

Quân khu 4 – nơi lưu giữ tuổi trẻ

Trong những năm tháng quân ngũ, bà Lê Thị Vân hoạt động tại Quân khu 4.

Đây là địa bàn có vị trí quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Ở đó, chiến tranh không phải là một khái niệm xa xôi.

Nó hiện diện trong đời sống của bộ đội.

Trong những cung đường hành quân.

Trong những ngày thiếu thốn.

Trong những giờ phút căng thẳng.

Và giữa tất cả những khó khăn ấy, những hoạt động văn hóa – nghệ thuật trở thành một khoảng lặng cần thiết.

Một khoảng lặng để người lính được cười.

Được hát.

Được nhớ về quê nhà.

Và rồi tiếp tục nhiệm vụ.

Một người lính với nhiệm vụ đặc biệt

Bà Lê Thị Vân không trực tiếp tham gia chiến đấu theo cách của một người lính bộ binh.

Nhưng bà vẫn là một người lính.

Bởi phục vụ chiến đấu không chỉ có nghĩa là đứng ở tuyến đầu.

Chiến tranh cần rất nhiều vị trí khác nhau.

Cần người vận chuyển.

Cần người cứu chữa.

Cần người bảo đảm thông tin.

Cần người lo hậu cần.

Và cần những người giữ cho đời sống tinh thần của bộ đội không bị chìm trong những gian khổ của chiến tranh.

Công việc của bà Vân thuộc về những người như thế.

Âm thầm, nhưng cần thiết.

Năm năm tuổi trẻ trong màu áo lính

Từ năm 1968 đến năm 1973, bà Lê Thị Vân có năm năm gắn bó với quân đội.

Năm năm ấy chính là một phần tuổi trẻ đẹp nhất của bà.

Từ một cô gái quê Sầm Sơn, bà trở thành người lính thuộc Trung đoàn 229 – Bộ Tư lệnh Công binh, thực hiện nhiệm vụ văn hóa – nghệ thuật tại Quân khu 4.

Bà đã sống trong môi trường quân đội.

Cùng đồng đội trải qua những năm tháng khó khăn.

Dùng lời ca, tiếng hát để phục vụ bộ đội.

Và góp một phần sức lực nhỏ bé của mình vào cuộc kháng chiến chung của dân tộc.

Ngày trở về

Năm 1973, bà rời quân ngũ.

Sau năm năm, người nữ quân nhân trở về quê hương Sầm Sơn.

Cuộc sống đời thường tiếp tục.

Những ngày tháng chiến tranh dần lùi lại phía sau.

Nhưng những ký ức về quân đội vẫn ở lại.

Có thể đó là hình ảnh những người đồng đội.

Có thể là những buổi biểu diễn giản dị.

Có thể là những bài hát đã từng vang lên giữa những năm tháng gian khó.

Và cũng có thể là cảm giác của một cô gái trẻ ngày nào khi lần đầu khoác lên mình màu áo lính.

Những điều ấy, theo thời gian, trở thành một phần không thể tách rời trong ký ức của bà.

Một tiếng hát – một phần ký ức

Chiến tranh được tạo nên bởi rất nhiều con người và rất nhiều công việc khác nhau.

Có người trực tiếp chiến đấu.

Có người xây dựng những con đường.

Có người vận chuyển lương thực, vũ khí.

Có người chữa trị thương binh.

Và có những người mang tiếng hát đến với bộ đội.

Tất cả đều góp phần tạo nên sức mạnh chung.

Câu chuyện của bà Lê Thị Vân vì thế không phải câu chuyện về một chiến công vang dội.

Đó là câu chuyện về sự cống hiến thầm lặng.

Một người phụ nữ trẻ đã dành năm năm tuổi xuân cho quân đội, đem lời ca và hoạt động văn hóa – nghệ thuật đến với những người lính trong những năm tháng gian khổ.

Bà không cầm súng, nhưng bà đã góp phần nâng đỡ tinh thần của những người cầm súng.

Người giữ lửa năm xưa

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày bà Lê Thị Vân rời quân ngũ.

Thời gian đã làm nhiều thứ thay đổi.

Những chiến trường năm xưa nay đã khoác lên mình diện mạo mới.

Những người lính trẻ ngày nào giờ đã bước sang một thế hệ khác.

Nhưng ký ức về những năm tháng đã sống và cống hiến vẫn còn đó.

Câu chuyện của bà nhắc chúng ta rằng trong chiến tranh, mỗi người có một vị trí, mỗi nhiệm vụ có một ý nghĩa.

Không phải ai cũng đứng ở nơi tiếng súng vang lên.

Nhưng tất cả đều có thể góp một phần sức lực của mình cho đất nước.

Có người giữ trận địa.

Có người giữ đường.

Có người giữ thông tin.

Và có người giữ ngọn lửa tinh thần.

Bà Lê Thị Vân chính là một trong những người như thế.

Từ Sầm Sơn đến Quân khu 4, bà đã gửi lại những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ trong màu áo lính. Và giữa những ngày tháng khói lửa ấy, tiếng hát của bà cùng đồng đội đã trở thành một phần sức mạnh tinh thần, giúp những người lính thêm vững vàng trên con đường bảo vệ Tổ quốc.

Chiến tranh rồi cũng đi qua. Tiếng súng rồi cũng lặng im. Nhưng những tiếng hát từng vang lên giữa những năm tháng ấy vẫn còn ở lại – như một lời nhắc về một thế hệ đã sống, đã cống hiến và đã dành tuổi trẻ của mình cho đất nước.