NGƯỜI GIỮ NƯỚC BÊN DÒNG BẠCH ĐẰNG

Có những con người dù đã đi qua hàng trăm năm vẫn không trở nên xa lạ. Tên tuổi của họ vẫn được nhắc đến trong sách giáo khoa, trong những con đường, ngôi trường và những câu chuyện mà ông bà kể lại cho con cháu. Với tôi, Trần Hưng Đạo – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – là một con người như thế.

Trước đây, khi học lịch sử, tôi thường biết đến ông qua những chiến công và những con số: ba lần quân Nguyên – Mông xâm lược Đại Việt, những trận đánh lớn và chiến thắng Bạch Đằng năm 1288. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra rằng phía sau những dòng lịch sử ấy là câu chuyện về một con người, một vị tướng đã đặt vận mệnh của đất nước lên trên lợi ích và tình cảm riêng của mình.

Trần Quốc Tuấn sinh trong một thời kỳ Đại Việt đứng trước những thử thách vô cùng lớn. Quân Nguyên – Mông khi ấy là một lực lượng quân sự mạnh, từng chinh phục nhiều vùng đất rộng lớn. Đứng trước một đối thủ như vậy, việc bảo vệ đất nước không chỉ cần sức mạnh quân sự mà còn cần lòng quyết tâm, sự đoàn kết và tài thao lược.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất về Trần Hưng Đạo không chỉ là tài cầm quân mà còn là cách ông nhìn về vận mệnh của đất nước. Trong những thời khắc nguy nan, ông luôn đặt lợi ích của quốc gia lên trên tất cả. Ông cùng các vua Trần và quân dân Đại Việt tổ chức kháng chiến, xây dựng kế sách phù hợp, biết lúc tiến, lúc lui và đặc biệt biết dựa vào sức mạnh của nhân dân.

Một trong những dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời ông là chiến thắng Bạch Đằng năm 1288.

Dòng sông Bạch Đằng ngày nay có thể được nhìn thấy như một địa danh bình dị của đất nước. Nhưng hơn bảy thế kỷ trước, nơi đây từng chứng kiến một trận chiến quyết định vận mệnh Đại Việt. Trần Hưng Đạo đã lựa chọn địa hình sông nước để xây dựng một kế sách đặc biệt. Những cọc gỗ được cắm xuống lòng sông, chờ khi thủy triều xuống để tạo thành thế trận đánh địch.

Khi quân Nguyên – Mông tiến vào, quân Đại Việt chủ động nhử đối phương tiến sâu. Đến khi thủy triều rút, những hàng cọc dưới lòng sông dần hiện ra. Quân ta đồng loạt phản công. Trận đánh kết thúc bằng một chiến thắng vang dội, góp phần bảo vệ nền độc lập của Đại Việt.

Nhưng nếu chỉ nhìn chiến thắng Bạch Đằng như một chiến thuật quân sự, có lẽ chúng ta sẽ bỏ qua điều quan trọng nhất. Đó là phía sau chiến thắng ấy có biết bao con người bình thường đã góp sức cho đất nước. Những người lính, những người dân, những con người không được lịch sử ghi lại tên tuổi cụ thể, tất cả cùng tạo nên sức mạnh để bảo vệ quê hương.

Khi nghĩ về Trần Hưng Đạo, tôi cũng nhớ đến câu chuyện về lòng trung nghĩa và trách nhiệm. Trong hoàn cảnh đất nước bị đe dọa, ông không lựa chọn sự an toàn cho riêng mình. Ông lựa chọn đứng về phía đất nước.

Có lẽ chính điều đó làm cho một nhân vật của hơn bảy trăm năm trước vẫn có thể chạm đến suy nghĩ của một người trẻ hôm nay.

Tôi từng nghĩ rằng yêu nước là một điều gì đó rất lớn lao, phải làm được những việc thật phi thường. Nhưng khi nhìn lại lịch sử, tôi nhận ra rằng lòng yêu nước đôi khi bắt đầu từ những điều rất giản dị: biết trân trọng cuộc sống mình đang có, biết nhớ đến những người đã bảo vệ đất nước, biết có trách nhiệm với cộng đồng và cố gắng làm tốt công việc của mình.

Nếu Trần Hưng Đạo sống trong thời đại hôm nay, có lẽ ông không còn phải cầm kiếm ra trận hay đứng bên dòng Bạch Đằng để chỉ huy quân sĩ. Nhưng tinh thần trách nhiệm của ông vẫn có thể được tiếp nối theo một cách khác. Với thế hệ trẻ, đó có thể là học tập nghiêm túc, rèn luyện bản thân, sống có trách nhiệm, biết đóng góp cho xã hội và không thờ ơ trước những vấn đề của đất nước.

Bảy thế kỷ đã trôi qua. Dòng Bạch Đằng vẫn chảy, đất nước đã bước sang một thời đại khác. Những người lính năm xưa đã trở về với lịch sử, nhưng câu chuyện của họ vẫn còn đó.

Và Trần Hưng Đạo vẫn đứng trong ký ức của dân tộc như một biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí bảo vệ quê hương và tinh thần đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

Là một người trẻ của hôm nay, khi nhìn lại câu chuyện ấy, tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ là những bài học thuộc lòng. Lịch sử là những con người thật, những lựa chọn thật và những hy sinh đã tạo nên cuộc sống mà chúng ta đang có.

Có thể chúng ta không sống trong thời đại của những trận chiến Bạch Đằng. Nhưng mỗi thế hệ đều có một “trận chiến” của riêng mình. Nếu thế hệ trước đã chiến đấu để giữ lấy độc lập và hòa bình, thì thế hệ trẻ hôm nay cần cố gắng học tập, xây dựng và bảo vệ những thành quả ấy.

Bởi vậy, điều tôi muốn giữ lại sau khi tìm hiểu về Trần Hưng Đạo không chỉ là một cái tên hay một chiến thắng. Đó là một lời nhắc nhở: được sống trong hòa bình cũng là một trách nhiệm – trách nhiệm biết ơn quá khứ và cố gắng làm cho tương lai tốt đẹp hơn.