NGƯỜI GIỮ TUYẾN GIAO LIÊN XUYÊN RỪNG MỘC HÓA

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, vùng Mộc Hóa là một trong những khu vực rừng tràm dày đặc, kênh rạch chằng chịt, đất bùn ngập nước quanh năm. Nơi đây không có những con đường rõ ràng như ở đồng bằng, mà chỉ có những lối mòn do người đi trước để lại rồi lại bị xóa nhòa bởi nước lũ, gió rừng và thời gian. Chính trong điều kiện khắc nghiệt ấy, một tuyến giao liên quan trọng được hình thành, nối các cụm căn cứ trong rừng sâu với vùng ngoài căn cứ trung tâm.

Người phụ trách tuyến giao liên ấy là chị Ba Nhạn — một người phụ nữ gầy nhỏ nhưng có đôi mắt rất sắc và trí nhớ đặc biệt về địa hình rừng. Người ta nói rằng chỉ cần đi cùng chị một lần, dù bị bịt mắt, sau này vẫn có thể nhớ lại đường đi, vì chị không chỉ dẫn bằng lời, mà bằng cách “đọc rừng”.

Với người ngoài, rừng tràm chỉ là một màu xanh kéo dài bất tận. Nhưng với chị Ba Nhạn, mỗi bụi cây, mỗi đoạn kênh đều có “tính cách riêng”. Có đoạn nước chảy xiết vào mùa mưa, có đoạn bùn lầy sâu đến đầu gối, có đoạn lại có rễ cây nổi lên như những chiếc bẫy vô hình.

Điều nguy hiểm nhất không phải là đi lạc, mà là đi sai thời điểm. Một con đường an toàn buổi sáng có thể trở thành vùng ngập sâu vào buổi chiều. Một lối mòn hôm qua còn khô ráo, hôm nay có thể biến mất hoàn toàn dưới nước lũ.

Chị Ba Nhạn hiểu điều đó hơn ai hết. Vì vậy, mỗi chuyến giao liên đều không có “cố định”.

Một buổi sáng đầu mùa mưa, chị được giao nhiệm vụ đặc biệt: chuyển một tập tài liệu quan trọng từ điểm giao ở rìa rừng vào khu căn cứ sâu bên trong. Đây không phải là chuyến đi bình thường, bởi theo thông tin trinh sát, có dấu hiệu đối phương đang tăng cường kiểm soát các tuyến kênh chính.

Tài liệu được bọc kỹ trong lớp vải dầu, chia thành hai phần để tránh rủi ro. Chị không mang theo nhiều người, chỉ có hai giao liên trẻ đi cùng.

Trước khi xuất phát, chị đứng rất lâu nhìn mặt nước kênh. Nước hôm đó đục hơn thường lệ, có những vòng xoáy nhỏ bất thường. Với người khác, đó chỉ là nước. Nhưng với chị, đó là dấu hiệu của dòng chảy đã bị thay đổi bởi mưa lớn vùng thượng nguồn.

Chị quyết định thay đổi toàn bộ tuyến đi.

Tuyến cũ đi qua một đoạn kênh rộng, dễ đi nhưng dễ bị quan sát. Tuyến mới phải vòng sâu vào rừng tràm, nơi có nhiều đoạn bùn lầy và cây đổ.

Một người đi cùng lo lắng:

• “Đi đường này xa hơn nhiều, chị Ba.”

Chị không trả lời ngay. Chị chỉ lấy một cành cây, vẽ lên bùn sơ đồ rừng:

• “Đường ngắn là đường người ta cũng nhìn thấy. Đường an toàn là đường rừng che mình lại.”

Cả nhóm lặng im.

Họ bắt đầu đi.

Sau gần hai giờ di chuyển, họ gặp đoạn rừng bị ngập sâu. Nước dâng đến ngang ngực, dòng chảy không rõ hướng. Nếu đi tiếp có thể bị cuốn lệch.

Chị Ba Nhạn ra hiệu dừng lại.

Chị dùng dây rừng buộc vào thân cây, lần từng bước xuống nước để kiểm tra độ sâu. Khi chạm đến một vùng xoáy nhẹ, chị lập tức hiểu rằng đây là đoạn giao nước ngầm nguy hiểm.

Chị quyết định quay lại 20 mét và mở lối vòng qua một gò đất cao bị cây che khuất.

Đây là quyết định khiến cả đoàn thoát khỏi một đoạn nước xoáy có thể cuốn người đi xa hàng chục mét.

Khi đến gần điểm giữa tuyến, chị phát hiện một điều lạ: một số cành cây bị bẻ theo hướng không tự nhiên. Không phải do gió, cũng không phải do động vật rừng.

Chị dừng lại rất lâu.

Sau đó, chị phát hiện thêm dấu chân mới, nhưng đã bị cố tình xóa mờ.

Chị hiểu ngay: có người lạ đã đi qua đây trước đó không lâu.

Không nói nhiều, chị thay đổi toàn bộ hành trình lần thứ hai, đưa đoàn đi sâu hơn vào vùng rừng ít người qua lại.

Không lâu sau, từ xa vọng lại tiếng động nhẹ của xuồng máy. Không phải của người trong rừng.

Chị lập tức ra hiệu tắt mọi dấu vết di chuyển. Cả nhóm nằm im giữa rừng tràm, nước ngập đến vai, không ai cử động.

Chiếc xuồng đi ngang qua tuyến cũ.

Nếu họ đi theo đường cũ, chắc chắn sẽ gặp nguy hiểm.

Nhưng nhờ thay đổi kịp thời, họ không bị phát hiện.

Sau gần một ngày di chuyển liên tục, cả nhóm đến được điểm giao an toàn. Tài liệu được chuyển đúng nơi, không bị gián đoạn.

Khi trở về, trời đã tối.

Rừng tràm ban đêm hoàn toàn khác: im lặng, dày đặc và đầy nguy cơ vô hình.

Nhưng chị Ba Nhạn vẫn dẫn đoàn đi đúng đường.

Sau nhiều năm, tuyến giao liên ấy vẫn được giữ vững, góp phần quan trọng trong hệ thống liên lạc và vận chuyển của căn cứ tại Long An.

Người ta nói:

• “Không có chị Ba Nhạn, nhiều tuyến trong rừng này đã không thể tồn tại.”

Chị chỉ nói:

• “Rừng không có đường cố định. Người giữ đường phải đi trước rừng một bước.”