NGƯỜI GIỮA "TIỂU ĐỘI GANG THÉP"

Nguyễn Văn Đừng sinh năm 1938 tại làng Phong Mỹ, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp. Lớn lên trong những năm đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, ông sớm chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá và cuộc sống của người dân chịu nhiều đau thương. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong chàng trai trẻ lòng yêu nước mãnh liệt và ý chí đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Ngày 5 tháng 9 năm 1959, ông tình nguyện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam, mang theo khát vọng góp sức giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngay từ những ngày đầu cầm súng, Nguyễn Văn Đừng đã thể hiện bản lĩnh của một người lính gan dạ, mưu trí và linh hoạt. Trải qua hơn ba mươi trận chiến lớn nhỏ, ông luôn là người xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn nhất, bình tĩnh xử lý tình huống và truyền thêm quyết tâm cho đồng đội. Đối với ông, chiến thắng không chỉ đến từ lòng dũng cảm mà còn nhờ sự kiên trì, sáng tạo và tinh thần đồng đội.

Trong trận đánh tại Thủ Thừa, khi quân địch tiến sát chỉ còn khoảng mười mét, Nguyễn Văn Đừng vẫn kiên nhẫn chờ thời cơ thuận lợi mới ra lệnh nổ súng. Khi trận đánh bước vào giai đoạn quyết liệt, ông không ngần ngại vác khẩu trung liên lao thẳng vào giữa đội hình địch, tạo điều kiện cho đơn vị xung phong tiêu diệt lực lượng đối phương. Chính hành động dũng cảm ấy đã góp phần đánh bại tiểu đoàn "Cọp đen" – đơn vị được xem là thiện chiến và khét tiếng tàn ác lúc bấy giờ.

Ở chiến trường Gò Công, một lần nữa sự mưu trí của Nguyễn Văn Đừng được thể hiện rõ nét. Khi phát hiện quân địch bất ngờ chuyển hướng đánh vào phía sau đội hình ta, ông nhanh chóng dẫn tiểu đội bí mật vòng sang sườn trái, bất ngờ tập kích khiến quân địch rơi vào thế bị động và lọt vào trận địa phục kích của lực lượng ta. Kết quả, nhiều tên địch bị tiêu diệt, ta thu được số lượng lớn vũ khí và đạn dược. Những chiến công ấy góp phần khẳng định phẩm chất của một người chỉ huy trẻ luôn biết nắm bắt thời cơ và xử trí linh hoạt trên chiến trường.

Tuy nhiên, trận đánh làm nên tên tuổi Nguyễn Văn Đừng chính là chiến thắng Ấp Bắc ngày 3 tháng 1 năm 1963 – một trong những chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Hôm ấy, tiểu đội của ông được giao nhiệm vụ tiêu diệt một cánh quân đổ bộ của địch rồi quay về giữ vững trận địa phòng ngự. Sau nhiều đợt tiến công không thành, quân địch liên tiếp sử dụng máy bay trực thăng, pháo binh và xe bọc thép M113 mở các đợt tấn công quy mô lớn nhằm xuyên thủng tuyến phòng thủ của ta.

Giữa làn bom đạn dày đặc, tiểu đội của Nguyễn Văn Đừng vẫn kiên cường bám trụ. Từng đợt tiến công của đối phương đều bị đẩy lùi bằng ý chí chiến đấu ngoan cường của những người lính trẻ. Đến cuối ngày, sau nhiều giờ chiến đấu liên tục, cả tiểu đội chỉ còn lại Nguyễn Văn Đừng và hai đồng đội. Dù lực lượng chênh lệch rất lớn, ông vẫn kiên quyết không rời vị trí. Ông bình tĩnh phân công hai chiến sĩ tập trung tiêu diệt bộ binh, còn bản thân âm thầm chờ chiếc xe M113 đi đầu tiến sát công sự. Khi thời cơ đến, ông bất ngờ lao lên, ném thủ pháo chính xác làm chiếc xe bốc cháy ngay tại chỗ. Đòn đánh táo bạo ấy khiến đội hình địch rối loạn và buộc phải lùi lại.

Ngay sau đó, hỏa lực của đối phương dồn dập trút xuống trận địa. Nguyễn Văn Đừng bị thương rất nặng. Trong những phút cuối cùng của cuộc đời, điều ông nghĩ đến không phải bản thân mà là nhiệm vụ chiến đấu. Ông gọi hai đồng đội lại, căn dặn phải giữ vững trận địa bằng mọi giá rồi anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng trung thành, tinh thần bất khuất và ý chí quyết chiến quyết thắng của người chiến sĩ cách mạng.

Trong chiến thắng Ấp Bắc, riêng tiểu đội do Nguyễn Văn Đừng chỉ huy đã tiêu diệt ba xe bọc thép M113, bắn hư hỏng thêm một chiếc khác. Cùng với toàn đơn vị, họ bắn rơi năm máy bay trực thăng, bắn hỏng nhiều chiếc khác và góp phần tiêu diệt hàng trăm tên địch, làm phá sản chiến thuật "trực thăng vận" và "thiết xa vận" mà quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn đặt nhiều kỳ vọng. Từ chiến công ấy, nhân dân và bộ đội trìu mến gọi đơn vị của ông bằng cái tên đầy tự hào: "Tiểu đội gang thép".

Dù cuộc đời chỉ kéo dài hai mươi lăm năm, Nguyễn Văn Đừng đã để lại một tấm gương sáng về lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường. Ông được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, danh hiệu Chiến sĩ thi đua Quân khu. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, ông được truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để ghi nhớ công lao của ông, quê hương Đồng Tháp đã lấy tên Nguyễn Văn Đừng đặt cho một trường trung học cơ sở. Phần mộ của ông cùng hai đồng đội trong "Tiểu đội gang thép" hiện được an táng tại khu di tích Ấp Bắc, như một biểu tượng nhắc nhở các thế hệ mai sau về những con người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Thời gian có thể làm lùi xa tiếng súng chiến tranh nhưng không thể làm phai mờ những hy sinh cao cả của Nguyễn Văn Đừng. Câu chuyện về người tiểu đội trưởng trẻ tuổi vẫn luôn truyền cảm hứng cho thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua mọi thử thách. Ông mãi là niềm tự hào của quê hương Đồng Tháp và là một trong những người anh hùng đã góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Đồng Tháp, Nhân vật lịch sử Đồng Tháp.

https://dongthap.gov.vn/chi-tiet-bai-viet-nvls?id=6551566