“Người gỡ tử thần trên đảo lửa: Hành trình quả cảm của Cao Văn Khang”

Anh hùng Cao Văn Khang sinh năm 1944, quê tại xã Hoằng Khánh, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ông nhập ngũ vào tháng 4 năm 1963, mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ và lý tưởng cống hiến cho Tổ quốc. Khi được tuyên dương danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, ông đang giữ cương vị Trung đội phó công binh trên đảo Cồn Cỏ – một trong những điểm nóng ác liệt của chiến trường miền Trung.

Trước khi khoác lên mình màu áo lính, Cao Văn Khang là một học sinh giỏi, một đoàn viên năng nổ và là tấm gương tiêu biểu trong lao động sản xuất tại địa phương. Bước vào quân ngũ, được giáo dục về nhiệm vụ thiêng liêng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông nhanh chóng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy, không ngại hy sinh. Trong vai trò phụ trách một tổ công binh gồm ba người, chỉ trong vòng 16 tháng, ông cùng đồng đội đã tháo gỡ thành công 715 quả bom các loại, bao gồm cả bom nổ chậm và bom cỡ lớn, thu về cho đơn vị một khối lượng lớn thuốc nổ quý giá trong điều kiện chiến đấu vô cùng khốc liệt.

Ngày 7 tháng 2 năm 1965 đánh dấu thời điểm quân Mỹ bắt đầu sử dụng bom bi tại khu vực Quân khu 4. Trước loại vũ khí mới và nguy hiểm này, Cao Văn Khang đã chủ động nghiên cứu, tìm hiểu và trực tiếp tháo gỡ thành công. Không chỉ dừng lại ở đó, ông còn phổ biến kinh nghiệm cho nhiều đơn vị khác, góp phần hạn chế thiệt hại trên diện rộng. Trên đảo Cồn Cỏ, ông cũng là người đầu tiên trực tiếp xử lý thành công một quả bom nổ chậm do địch thả xuống.

Mỗi khi địch tổ chức đánh phá, ông đều tổ chức quan sát kỹ lưỡng, xác định chính xác vị trí bom rơi, rồi dẫn tổ công binh đến đánh dấu những khu vực nguy hiểm. Từ đó, họ tìm cách đào, vận chuyển hoặc xử lý tại chỗ các quả bom chưa nổ. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng luôn đối mặt với ranh giới sống – chết. Có những lúc máy bay địch quay lại oanh tạc, kích nổ cả bom mới lẫn bom cũ, khiến tình hình trở nên vô cùng nguy hiểm. Nhiều lần, tiếng nổ vang lên chỉ cách vị trí của ông và đồng đội vài chục mét. Trong hoàn cảnh ấy, tổ công binh buộc phải phân tán để giảm thiểu thương vong. Dù vậy, Cao Văn Khang vẫn luôn là người đi đầu, trực tiếp có mặt tại những điểm nóng nhất, vừa chỉ huy vừa động viên đồng đội giữ vững tinh thần.

Nhờ sự gan dạ, mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao của ông cùng tổ công binh, đơn vị đã đảm bảo an toàn tuyệt đối về người và vũ khí. Không có bất kỳ tổn thất nào do bom nổ chậm hay bom chưa nổ gây ra – một thành tích đặc biệt quan trọng trong điều kiện chiến tranh ác liệt.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Cao Văn Khang còn là một cán bộ mẫu mực, luôn quan tâm, chia sẻ với đồng đội. Ông sẵn sàng nhận phần việc khó khăn, nguy hiểm về mình, nhường nhịn từ bữa ăn đến sinh hoạt thường ngày. Khi là tổ trưởng công binh, ông xây dựng tổ ba người trở thành một tập thể đoàn kết, vững mạnh. Khi đảm nhiệm vai trò tiểu đội trưởng, ông cùng đơn vị đạt danh hiệu “Tiểu đội tiên tiến” trong hai năm liên tiếp. Trên cương vị Trung đội phó bộ binh tại hướng chiến đấu chủ yếu của đảo, ông tiếp tục phát huy phẩm chất người lính, vừa chiến đấu dũng cảm, vừa chăm lo đời sống cho chiến sĩ, được mọi người tin tưởng và quý mến.

Với những đóng góp to lớn, Cao Văn Khang đã được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và danh hiệu Chiến sĩ thi đua. Đặc biệt, ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông vinh dự được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân – phần thưởng xứng đáng cho một người lính đã không quản hiểm nguy, lặng thầm “gỡ tử thần” để bảo vệ sự sống cho đồng đội và Tổ quốc.