Người Gom Từng Hạt Muối Giữa Rừng

Tháng 11 năm 1967, một đơn vị bộ đội đóng quân sâu trong rừng miền Đông Nam Bộ. Sau nhiều tuần liên tục cơ động, nguồn tiếp tế bị gián đoạn vì những trận mưa lớn và các cuộc càn quét của địch.

Gạo vẫn còn đủ cho vài ngày.

Nhưng muối thì gần như đã cạn.

Trong chiến tranh, một nhúm muối nhỏ không chỉ giúp bữa cơm đậm đà hơn.

Nó còn giúp người lính giữ sức sau những ngày hành quân đổ nhiều mồ hôi.

Người được giao quản lý kho lương thực là chiến sĩ Trần Văn Hảo, hai mươi tám tuổi, quê ở Bến Tre.

Trước khi nhập ngũ, Hảo từng phụ cha buôn hàng trên sông.

Anh có thói quen tính toán rất cẩn thận.

Không phải để giữ cho riêng mình.

Mà để không lãng phí bất cứ thứ gì.

Khi mở chiếc hũ sành đựng muối, Hảo chỉ còn thấy một lớp mỏng dưới đáy.

Anh không nói gì.

Lặng lẽ lấy một chiếc thìa tre nhỏ, gom từng hạt muối vào giữa.

Một chiến sĩ nhìn thấy liền cười:

"Chỉ còn chút xíu, gom làm gì nữa anh?"

Hảo mỉm cười.

"Một hạt thì chẳng đáng."

"Nhưng hàng nghìn hạt sẽ thành một bữa ăn."

Từ hôm ấy, anh chia muối bằng chiếc thìa nhỏ tự đẽo.

Không ai được nhiều hơn.

Cũng không ai ít hơn.

Bữa nào có rau rừng thì dùng ít muối.

Bữa nào chỉ có cơm trắng thì tăng thêm một nhúm nhỏ.

Ai cũng vui vẻ chấp hành.

Một buổi chiều, đơn vị đón thêm mười hai chiến sĩ mới.

Kho muối vốn đã ít nay càng thêm thiếu.

Có người đề nghị:

"Chia mỗi người ít lại."

Hảo lắc đầu.

"Những đồng chí mới vừa hành quân xa."

"Họ cần sức."

Anh quyết định giảm phần của mình trước.

Nhiều đồng đội thấy vậy cũng tự nguyện làm theo.

Không ai bảo ai.

Chiếc hũ muối lại đủ dùng thêm gần một tuần.

Ít lâu sau, một đoàn dân công hỏa tuyến vượt rừng mang đến ít lương thực và một túi muối nhỏ.

Mọi người mừng rỡ.

Hảo mở túi muối ra.

Thay vì đổ hết vào hũ, anh chia một nửa sang đơn vị quân y gần đó.

Một chiến sĩ ngạc nhiên hỏi:

"Sao mình không giữ hết?"

Hảo nhẹ nhàng đáp:

"Bệnh xá còn cần hơn mình."

"Tất cả đều là đồng đội."

Mọi người lặng người.

Không ai phản đối.

Một hôm, trong lúc dọn kho, Hảo nhặt từng hạt muối rơi trên tấm ni lông.

Anh cẩn thận cho trở lại hũ.

Một cậu tân binh thấy vậy liền chạy đến phụ.

Hai người ngồi nhặt từng hạt trắng nhỏ xíu.

Cậu lính trẻ hỏi:

"Anh ơi, đáng công vậy sao?"

Hảo mỉm cười:

"Đất nước mình làm nên từ những điều nhỏ bé."

"Cũng như hũ muối này."

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về chị Võ Thị Sáu với tinh thần kiên cường, luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên bản thân.

Ông nói:

"Người biết sẻ chia trong lúc khó khăn mới là người giàu có nhất."

Câu nói ấy khiến cả đơn vị suy nghĩ rất lâu.

Ngày đất nước thống nhất, Hảo trở về quê mở một cửa hàng tạp hóa nhỏ.

Ông vẫn giữ thói quen cân hàng rất cẩn thận.

Không bao giờ bớt của khách dù chỉ một chút.

Có người hỏi:

"Sao bác kỹ tính quá vậy?"

Ông chỉ cười:

"Ngày xưa, một hạt muối cũng quý."

Nhiều năm sau, trong căn bếp gia đình vẫn còn chiếc hũ sành cũ.

Nó đã sứt một góc.

Men gốm cũng ngả màu theo thời gian.

Một buổi tối, đứa cháu gái mở nắp hũ rồi hỏi:

"Ông ơi, sao không bỏ cái hũ cũ này đi?"

Hảo nhẹ nhàng vuốt lên thành hũ.

Ông chậm rãi đáp:

"Bởi nó từng dạy ông rằng, biết quý từng hạt muối thì sẽ biết quý công sức của con người."

Đứa bé nhìn chiếc hũ thật lâu.

Ngoài sân, mâm cơm gia đình đã bày sẵn với đủ món ăn.

Hảo mỉm cười.

Ông biết rằng, những bữa cơm đủ đầy hôm nay được đổi bằng biết bao tháng ngày thiếu thốn của thế hệ đi trước.

Và trong những năm tháng thời hoa lửa, có những con người bình dị đã âm thầm gìn giữ từng hạt muối, từng bát cơm và từng niềm hy vọng, để tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội bước tiếp trên con đường giành lại hòa bình cho Tổ quốc.