Người gùi đạn qua dốc đá

Người gùi đạn qua dốc đá – Hoàng Đình Hợi (thôn Sơn Đông)

Ở thôn Sơn Đông, mỗi khi nhắc đến những năm tháng gian khổ của thời kỳ chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, nhiều người vẫn nhớ đến ông Hoàng Đình Hợi - người dân công bền bỉ, từng nhiều lần gùi đạn vượt qua những con dốc đá hiểm trở để tiếp tế cho bộ đội nơi tuyến đầu.

Ông Hoàng Đình Hợi sinh năm 1934, trong một gia đình người Tày nghèo ở thôn Sơn Đông. Tuổi thơ của ông gắn liền với những triền đồi và những thửa ruộng bậc thang. Từ nhỏ, ông đã quen với việc gùi nặng, leo dốc, bởi cuộc sống vùng núi luôn đòi hỏi sức lao động bền bỉ.

Những năm cuối thập niên 1970, khi tình hình biên giới phía Bắc trở nên căng thẳng, nhiều thanh niên trong thôn lần lượt lên đường nhập ngũ. Những đoàn bộ đội hành quân qua thôn Sơn Đông ngày một nhiều, mang theo không khí khẩn trương của thời chiến.

Khi xã vận động người dân tham gia đội dân công hỏa tuyến, ông Hợi là một trong những người đầu tiên xung phong. Khi ấy ông đã ngoài bốn mươi tuổi, nhưng vẫn còn khỏe mạnh, quen với việc đi rừng và leo núi.

Ông từng nói với vợ: “Người ngoài mặt trận cần đạn, mình phải giúp họ mang đến nơi.”

Vợ ông không nói gì nhiều, chỉ lặng lẽ chuẩn bị cho ông chiếc gùi chắc chắn nhất trong nhà.

Công việc của ông là gùi đạn và lương thực từ kho của xã lên các điểm chốt trên núi cao. Những chuyến đi thường diễn ra vào sáng sớm, khi sương còn phủ kín khắp các sườn núi.

Một trong những chuyến đi mà ông nhớ mãi là vào một buổi sáng mùa đông.

Hôm ấy, trời rét buốt, sương mù dày đặc. Cả đội dân công tập trung từ rất sớm tại đầu bản. Mỗi người được phát một thùng đạn nặng, buộc chặt vào chiếc gùi sau lưng.

Khi bắt đầu hành quân, con đường phía trước chỉ là lối mòn nhỏ, ngoằn ngoèo qua những sườn núi đá.

Đi được một quãng, con dốc phía trước trở nên rất cao và trơn trượt. Đất đá lẫn với bùn khiến việc bước đi vô cùng khó khăn.

Vai ông đau nhức vì sức nặng của thùng đạn. Mỗi bước chân đều phải rất cẩn thận, chỉ cần trượt chân là có thể rơi xuống vực.

Giữa chừng, một người trong đội bất ngờ trượt chân, ngã xuống sườn dốc. Thùng đạn rơi khỏi gùi, lăn xuống phía dưới.

Mọi người dừng lại trong giây lát.

Ông Hợi cùng hai người khác nhanh chóng trèo xuống sườn dốc, nhặt lại thùng đạn. Dù rất mệt, nhưng không ai bỏ cuộc.

Ông đặt thùng đạn lên gùi của mình, rồi nói: “Đạn phải đến nơi, không thể để thất lạc.”

Câu nói ấy khiến mọi người thêm quyết tâm.

Sau nhiều giờ hành quân, cả đội cuối cùng cũng đến được điểm chốt. Khi giao được những thùng đạn cho bộ đội, ai cũng thở phào nhẹ nhõm.

Một người lính trẻ cầm tay ông Hợi, xúc động nói: “Nhờ các bác mà chúng cháu có đạn để giữ vững trận địa.”

Những lời nói ấy khiến ông cảm thấy mọi vất vả đều đáng giá.

Không chỉ gùi đạn, ông còn tham gia nhiều nhiệm vụ khác như vận chuyển lương thực, muối và thuốc men.

Có lần, trong một chuyến đi vào mùa mưa, con đường rừng bị sạt lở nặng. Đất đá chắn ngang lối đi, khiến cả đội phải dừng lại.

Ông cùng mọi người dùng cuốc và tay không để dọn đường. Bùn đất bám đầy quần áo, tay chân trầy xước, nhưng không ai than vãn.

Sau nhiều giờ làm việc, con đường tạm thời được thông, và họ tiếp tục hành trình.

Những năm tháng làm dân công hỏa tuyến là quãng thời gian gian khổ nhất trong cuộc đời ông.

Có lần, khi đang vận chuyển hàng hóa, cả đội bất ngờ nghe thấy tiếng pháo nổ từ phía xa. Đất đá rung chuyển, khiến nhiều người hoảng sợ.

Ông Hợi nhanh chóng trấn an mọi người: “Bình tĩnh! Giữ hàng cho chắc!”

Nhờ sự bình tĩnh ấy, cả đội tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ an toàn.

Sau khi chiến tranh kết thúc, ông Hoàng Đình Hợi trở về lại thôn Sơn Đông.

Ngày trở về, mái tóc ông đã bạc đi nhiều. Chiếc gùi cũ vẫn còn trên vai - chiếc gùi đã theo ông qua nhiều năm tháng gian khổ.

Cuộc sống sau chiến tranh không hề dễ dàng.

Nhiều nương rẫy bị bỏ hoang, lương thực thiếu thốn. Nhưng với tinh thần bền bỉ của người từng trải qua chiến tranh, ông không nản chí.

Ông cùng gia đình khai hoang lại đất, trồng lúa, trồng ngô. Những năm đầu rất vất vả, nhưng ông vẫn kiên trì.

Người dân trong thôn Sơn Đông vẫn nhớ hình ảnh ông Hợi - người đàn ông với đôi vai rộng, luôn mang theo chiếc gùi quen thuộc.

Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, ông thường kể lại những chuyến gùi đạn qua dốc đá năm xưa.

Có lần, đứa cháu hỏi: “Ông có sợ khi gùi đạn không?”

Ông cười hiền: “Sợ chứ. Nhưng nếu mình không đi, thì ai mang đạn cho bộ đội?”

Câu nói ấy khiến cả gia đình lặng đi.

Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông Hoàng Đình Hợi vẫn giữ thói quen dậy sớm, ra thăm nương và chăm sóc vườn cây quanh nhà.

Ở thôn Sơn Đông, câu chuyện về ông - người gùi đạn qua dốc đá - vẫn được kể lại như một minh chứng cho tinh thần hy sinh thầm lặng của những người dân vùng cao trong thời chiến.

Họ không cầm súng trực tiếp ngoài chiến trường, nhưng chính những bước chân bền bỉ của họ đã góp phần giữ vững từng tấc đất của Tổ quốc.