Người hiệu trưởng của một ngôi trường mới

Năm 1956, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập. Giáo sư Ngụy Như Kon Tum được giao làm Hiệu trưởng đầu tiên, nhận trách nhiệm cùng đồng nghiệp xây dựng một cơ sở đào tạo và nghiên cứu của đất nước.

Từ kinh nghiệm giảng dạy và hoạt động khoa học, ông bước vào công việc tổ chức nhà trường. Một đại học mới cần đội ngũ, chương trình, cách phối hợp giữa các ngành và điều kiện để sinh viên học tập. Những yếu tố ấy phải được gây dựng qua từng năm.

Chặng đường của người hiệu trưởng gắn với sự trưởng thành của nhiều thế hệ thầy và trò. Đóng góp trong giáo dục thường lan tỏa theo cách như vậy: người học được đào tạo rồi tiếp tục giảng dạy, nghiên cứu và làm việc ở những môi trường khác, mang theo nền tảng đã có từ trường.

Câu chuyện về Ngụy Như Kon Tum giúp chúng ta hiểu rằng xây dựng một ngôi trường cần cả tri thức lẫn khả năng chăm lo con người. Người phụ trách phải tạo điều kiện cho đồng nghiệp phát huy chuyên môn, đồng thời giữ mục tiêu đào tạo lâu dài. Thành tựu của nhà trường là công sức tập thể được tích lũy, chứ khó có thể gói trong một thời điểm.

Nhớ người hiệu trưởng đầu tiên cũng là nhớ những viên gạch ban đầu của giáo dục đại học Việt Nam hiện đại. Mỗi lớp học được duy trì, mỗi hướng nghiên cứu được mở và mỗi sinh viên trưởng thành đều nối tiếp công việc của người đi trước. Từ câu chuyện ấy, việc học hôm nay có thêm chiều sâu khi gắn với lòng biết ơn và ý thức đóng góp cho cộng đồng.