Người hóa thành chiến hào Điện Biên

Liệt sỹ Phan Đình Giót sinh năm 1922, ở xóm Tam Quang, thôn Vĩnh Yên (nay là thôn 5), xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

Chuyện kể rằng: Chiều ngày 13/3/1954, đơn vị ông được lệnh nổ súng tiêu diệt cứ điểm Him Lam. Mở đầu trận đánh, hàng loạt pháo ta rền vang dội lên đầu thù, cả trận địa rung chuyển, mịt mù khói đạn, các chiến sỹ Đại đội 58 lao lên mở đường, liên tiếp đánh đến quả bọc phá thứ 8. Tiếp đó, Phan Đình Giót đánh quả thứ chín, thì ông bị thương vào đùi, nhưng vẫn không lùi bước, ông xung phong đánh tiếp quả thứ mười. Các chiến sỹ ta phải giành giật với quân thù đánh chiếm từng cứ điểm, từng ngọn đồi ở Điện Biên Phủ. Trong lúc đó quân Pháp từ các lỗ châu mai nhả đạn như mưa xuống trận địa quân ta, khiến bộ đội bị thương và thương vong khá nhiều.

Lợi dụng lúc địch hoang mang tột độ, bộ đội ta chuyển sang phương án dùng thủ pháo đánh lô cốt. Đúng lúc thời cơ thuận lợi, Phan Đình Giót lao sát lô cốt số hai, ném thủ pháo và bắn kiềm chế cho đơn vị xông lên. Nhưng một lần nữa ông bị thương ở cả vai và đùi, máu chảy nhiều. Đồng đội lại đưa ông về tuyến sau, ông lại được y tá Thành cấp cứu. Sức khỏe của ông đã yếu đi nhiều.

Ngay lúc đó, bất ngờ hỏa lực địch từ lô cốt số 3 bắn rất mạnh vào đội hình của ta, lực lượng xung kích bị ùn lại. Nhiều chiến sỹ xung phong lao lên đều hy sinh trước họng súng của kẻ thù. Dù bị trọng thương, sức tàn, lực kiệt, nhưng bỗng nhiên Phan Đình Giót vùng dậy, ôm bọc phá lao đến lô cốt số ba với ý nghĩ duy nhất quyết tâm dập tắt tiếng súng lô cốt này! Ông dồn mọi sức lực còn lại, nâng nòng súng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai và hô to: “Quyết hy sinh vì Đảng... vì dân...”, rồi ông rướn người lên, lấy đà lao thẳng cả thân mình vào bịt kín lỗ châu mai lô cốt địch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp đã bị dập tắt. Chiến sỹ Phan Đình Giót đã vĩnh viễn ra đi... vào lúc 22 giờ 30 phút, ngày 13/3/1954. Toàn thân ông bị đạn kẻ thù bắn nát. Thi thể Phan Đình Giót đã lấp kín lỗ châu mai. Quân Pháp bên trong lô cốt bị vướng không thể bắn ra được nữa.

Để ghi nhớ chiến công của Anh hùng Phan Đình Giót, tại Bảo tàng Quân đoàn I còn lưu giữ hai kỷ vật quý giá của ông, đó là chiếc bi đông và khẩu súng tiểu liên mà ông đã dùng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đặc biệt ngoài thành phố Hà Tĩnh, quê hương của Phan Đình Giót, nhiều thành phố, thị xã của các tỉnh trong cả nước đều có đường phố mang tên ông.

Nắm bắt thời cơ, toàn thể đơn vị ồ ạt xông lên như vũ bão tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954, giành thắng lợi trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhân dân Việt Nam rất tự hào hình tượng các anh hùng liệt sỹ Điện Biên Phủ chẳng những đi vào trang sách trẻ thơ, trong các ca khúc hùng tráng, mà còn đi vào trong thơ ca cách mạng, tiêu biểu là bài thơ “Hoan hô chiến sỹ Điện Biên” của nhà thơ Tố Hữu:

Những đồng chí thân chôn làm giá súng/Đầu bịt lỗ châu mai/Băng mình qua núi thép gai/Ào ào vũ bão/Những đồng chí chèn lưng cứu pháo/Nát thân, nhắm mắt, còn ôm...

Phan Đình Giót như một hòn núi lớn/Ngực yêu đời đè bẹp lỗ châu mai

Điện Biên Phủ đã phải trải qua 56 ngày đêm “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt, máu trộn bùn non”, đến nay đã 70 năm trôi qua, chúng ta vẫn luôn luôn xúc động nhớ tới những anh hùng liệt sỹ đã anh dũng hy sinh. Gương hy sinh của anh hùng Phan Đình Giót đã được cả loài người tiến bộ biết đến với chiến thắng “lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu”.