Người “hoa tiêu” vẽ đường bay B-52 trong đêm
Trong 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972, bên cạnh các kíp chiến đấu trực tiếp phóng tên lửa, có những chiến sĩ làm nhiệm vụ theo dõi, xác định và vẽ chính xác đường bay của máy bay B-52. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Đức là một trong số đó. Ông trực tiếp theo dõi các tín hiệu, xác định đường bay và cung cấp số liệu để chỉ huy trận địa quyết định thời điểm khai hỏa. Trung đoàn 256 sau đó đã bắn rơi 2 máy bay B-52 trên bầu trời Thái Nguyên.
Tháng 9/1972, Trung đoàn 256 được giao nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng để đối phó với B-52. Tiểu đội Báo vụ – Tiêu đồ cũng bước vào một đợt huấn luyện đặc biệt. Công việc của Nguyễn Văn Đức không phải trực tiếp điều khiển tên lửa mà là tiếp nhận thông tin từ các đài ra-đa, theo dõi mục tiêu và thể hiện đường bay trên bàn tiêu đồ.
Công việc tưởng như chỉ cần giấy bút và những dụng cụ kỹ thuật, nhưng trong thực tế chiến đấu lại đòi hỏi sự tập trung rất cao. Khi B-52 xuất hiện, từng thông tin về hướng bay, độ cao, tốc độ và vị trí mục tiêu đều phải được xử lý nhanh chóng để giúp sở chỉ huy xác định phương án đánh.
Trong những đêm tháng 12-1972, Nguyễn Văn Đức cùng đồng đội liên tục bám vị trí. Những đường nét được vẽ trên bàn tiêu đồ không đơn thuần là những con số hay ký hiệu; đó là cơ sở để các trận địa tên lửa xác định khi nào mục tiêu đi vào khu vực hỏa lực.
Theo hồi ức của ông, Trung đoàn 256 cuối cùng đã lập chiến công bắn rơi 2 B-52 trên bầu trời Thái Nguyên trong chiến dịch phòng không tháng 12/1972.
Điều đặc biệt của câu chuyện
Nguyễn Văn Đức không phải người trực tiếp phóng quả đạn tên lửa. Ông thuộc bộ phận “hoa tiêu”, làm nhiệm vụ biến những tín hiệu và thông tin thu được thành đường bay cụ thể trên bàn tiêu đồ.
Điều đó cho thấy một trận đánh phòng không không chỉ phụ thuộc vào người trực tiếp khai hỏa. Đằng sau mỗi quả đạn còn có cả một hệ thống gồm ra-đa, thông tin, tiêu đồ, chỉ huy và các kíp chiến đấu phối hợp với nhau. Đây là một lát cắt khá khác so với những câu chuyện về phi công hoặc pháo thủ mà bạn đã sử dụng trước đây.
Chi tiết đáng nhớ
Trong ánh sáng hạn chế của sở chỉ huy, người chiến sĩ liên tục đưa bút theo từng đường bay trên bàn tiêu đồ, theo dõi mục tiêu và chờ lệnh chiến đấu.
Một đường vẽ chính xác có thể giúp chỉ huy xác định đúng vị trí mục tiêu; vì vậy, công việc âm thầm phía sau trận địa cũng đòi hỏi sự chính xác và bình tĩnh rất cao.
Ý nghĩa
Câu chuyện Nguyễn Văn Đức – người “hoa tiêu” trên bàn tiêu đồ giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về một bộ phận ít được nhắc đến trong chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”: những chiến sĩ làm công tác ra-đa, thông tin và tiêu đồ.
Chiến dịch 12 ngày đêm diễn ra từ 18 đến 29/12/1972, trong đó lực lượng phòng không giữ vai trò nòng cốt cùng quân và dân miền Bắc đối phó với cuộc tập kích đường không chiến lược của Mỹ.
