Người học sinh ngã xuống giữa cuộc xuống đường ngày 9 tháng 1
Ngày 9/1/1950, trong cuộc đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn, Trần Văn Ơn cùng bạn bè xuống đường yêu cầu thả những học sinh bị bắt. Khi cuộc biểu tình bị đàn áp, anh giúp các học sinh nhỏ tuổi và nữ sinh thoát ra ngoài rồi trúng đạn, hy sinh ở tuổi 18.
Năm 1950, Trần Văn Ơn đang học tại Trường Pétrus Ký ở Sài Gòn.
Anh sinh năm 1931 tại Bến Tre, từng học ở quê rồi Mỹ Tho trước khi lên Sài Gòn tiếp tục việc học.
Từ năm 1947, Trần Văn Ơn đã tham gia phong trào học sinh yêu nước.
Đầu tháng 1/1950, nhiều học sinh ở Sài Gòn bị bắt sau các hoạt động đấu tranh.
Ngày 9/1, hàng nghìn học sinh, sinh viên và giáo viên xuống đường yêu cầu thả người bị bắt, bảo đảm an toàn cho học sinh và mở lại trường học.
Trần Văn Ơn có mặt trong đoàn người ấy.
Ban đầu là những yêu cầu của học sinh.
Sau đó tình hình trở nên căng thẳng.
Lực lượng đàn áp được huy động.
Dùi cui, báng súng được sử dụng để giải tán đám đông.
Khi những học sinh nhỏ tuổi và nữ sinh tìm cách thoát ra ngoài, Trần Văn Ơn cùng một số người ở lại phía sau giúp các bạn.
Rồi súng nổ.
Trần Văn Ơn bị trúng đạn.
Anh không qua khỏi.
Ngày 12/1, lễ tang của người học sinh 18 tuổi trở thành một sự kiện lớn ở Sài Gòn - Chợ Lớn với hàng vạn người tham dự và đứng dọc các tuyến đường.
Sự việc lan nhanh ra nhiều địa phương.
Học sinh, sinh viên ở những nơi khác tổ chức bãi khóa và tưởng niệm.
Không lâu sau đó, tháng 2/1950, Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam quyết định lấy ngày 9/1 hằng năm làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam.
Ngày ấy vẫn được kỷ niệm cho đến hôm nay.
Có lẽ nhiều học sinh biết ngày 9/1 trước khi biết đầy đủ câu chuyện của Trần Văn Ơn.
Nhưng phía sau ngày truyền thống ấy là một học sinh trường Pétrus Ký.
Một người bước vào cuộc xuống đường cùng bạn bè.
Và đã không trở về.
