Người học trò của nhà cách mạng Tô Hiệu và trận đánh lịch sử tại Kim Sơn

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Bắc Sơn, huyện An Lão, Hải Phòng vào năm 1922, cậu bé Đặng Văn Rợp (sau này là Trung tướng Đặng Kinh) đã sớm phải nếm trải nỗi cực nhọc của phận người mất nước. 11 tuổi, cái tuổi đáng lẽ được cắp sách tới trường, ông đã phải dấn thân vào những hầm mỏ sâu thẳm tại Quảng Ninh để làm phu kiếm sống.

Thế nhưng, số phận đã rẽ hướng khi ông gặp được nhà cách mạng Tô Hiệu – người Bí thư Thành ủy đầu tiên của Hải Phòng – vào năm 1937. Trong vai trò người liên lạc, chàng thiếu niên Đặng Văn Rợp không chỉ được người thầy Tô Hiệu dìu dắt đến với lý tưởng độc lập dân tộc mà còn được truyền dạy vốn liếng tiếng Pháp đầu đời. Những bài học ấy chính là hành trang quý giá, biến một người phu mỏ trở thành một chiến sĩ cách mạng đầy bản lĩnh.

Tháng 7/1944, ông chính thức đứng vào hàng ngũ của Đảng. Ngay sau đó là những ngày rèn luyện quân sự ngắn ngủi nhưng quý giá tại Thái Nguyên cùng người đồng chí Văn Tiến Dũng. Cuối năm 1944, tại Tân Phong, Kiến Thụy, ông trở thành một trong bảy thành viên cốt cán của Ban Chỉ huy Mặt trận liên tỉnh Hải Phòng – Kiến An.

Dấu ấn quân sự rực rỡ nhất trong thời kỳ đầu của ông chính là trận chiến tại Kim Sơn ngày 12/7/1945. Sau khi tuyên bố thành lập chính quyền nhân dân đầu tiên vùng duyên hải, đơn vị của ông phải đối mặt với cuộc càn quét của quân Nhật. Dù vũ khí thô sơ – chỉ vài khẩu súng, còn lại chủ yếu là mã tấu và võ thuật – nhưng dưới sự chỉ huy mưu trí của ông, quân ta đã buộc đối phương phải rút lui. Trận thắng này không chỉ bảo vệ chính quyền non trẻ mà còn khai sinh ra mô hình "làng chiến đấu" – một chiến thuật độc đáo được nhân rộng khắp cả nước trong cuộc kháng chiến chống Pháp sau này.

Suốt những năm tháng kháng chiến trường kỳ, dấu chân của ông in đậm từ những trận đánh du kích tại quê hương Kiến An đến những vị trí lãnh đạo then chốt. Từ một Chỉ huy trưởng du kích tỉnh, ông dần đảm đương các trọng trách lớn như Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn, Phó Tư lệnh Quân khu Trị Thiên, và sau này là Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Với những cống hiến bền bỉ, ông được phong hàm Thiếu tướng vào năm 1974 và Trung tướng năm 1982. Cuộc đời của Trung tướng Đặng Kinh là một bản hùng ca về ý chí tự học, lòng yêu nước nồng nàn và tư duy quân sự sắc bén, xứng đáng là tấm gương sáng cho các thế hệ mai sau.