Người học trò xứ Nam Định và sự lựa chọn một lối đi riêng

Trường Chinh (tên thật là Đặng Xuân Khu) sinh năm 1907 trong một gia đình trí thức, giàu truyền thống khoa bảng tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Được tắm mình trong cái nôi học thuật, từ nhỏ ông đã bộc lộ tư chất thông minh xuất chúng và tình yêu mãnh liệt với sách vở, sử học.

Năm 1925, khi phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên dấy lên mạnh mẽ, chàng thanh niên Đặng Xuân Khu đã hăng hái tham gia và trở thành một trong những người lãnh đạo phong trào bãi khóa đòi thả nhà yêu nước Phan Bội Châu tại Nam Định. Bị nhà trường thực dân đuổi học, ông không hề nản chí mà coi đó là cơ hội để gác lại con đường cử nghiệp bằng phẳng, dấn thân hoàn toàn vào con đường cách mạng chuyên nghiệp đầy gian khổ. Để thể hiện lý tưởng và sự kiên định, ông đã chọn cho mình bút danh Trường Chinh — nghĩa là một cuộc "Vạn lý trường chinh" dài dằng dặc của cách mạng, chấp nhận nếm mật nằm gai để đi đến ngày đất nước hoàn toàn tự do.