NGƯỜI HƯNG YÊN DẪN BỘ ĐỘI QUA SUỐI TRÁNH BOM
Trong chiến tranh, nhiều con đường trên mặt đất trở thành mục tiêu đánh phá. Người dân Hưng Yên đã nghĩ ra cách dẫn bộ đội đi men theo suối, lội nước ban đêm, tránh bom và trinh sát trên không. Những việc làm âm thầm ấy đã góp phần bảo toàn lực lượng, giữ vững tuyến hành quân.
Khi đường làng không còn an toàn
Những năm máy bay Mỹ đánh phá miền Bắc ác liệt,
đường làng, bờ đê, bãi trống
đều có thể trở thành mục tiêu.
“Đi trên bờ là lộ,” ông Nguyễn Văn Tĩnh nhớ lại,
“chỉ còn nước xuống suối mà đi.”
Con suối quen thành đường hành quân
Con suối chảy qua làng vốn chỉ để tắm giặt, bắt cá.
Nhưng trong chiến tranh,
nó trở thành con đường bí mật.
“Máy bay khó phát hiện,” ông nói,
“mà dấu chân cũng không rõ.”
Người dân thành người dẫn đường
Không bản đồ.
Không đèn.
Chỉ có trí nhớ của người làng.
“Khúc nào sâu, khúc nào lầy,
tôi đều thuộc,” ông Tĩnh kể.
Dẫn bộ đội đi ban đêm
Chỉ đi khi trời tối hẳn.
Mỗi người cách nhau vài mét.
Không ai được nói lớn.
“Nói to là tiếng vọng theo nước,” ông nói.
Lội nước để tránh bom
Nước suối lạnh buốt.
Có đoạn ngập tới ngực.
“Bộ đội mang súng, ba lô nặng,” ông nhớ.
Người dẫn đường phải đi trước,
dò từng bước.
Nghe tiếng máy bay là dừng ngay
Hễ nghe tiếng ù ù trên trời,
cả đoàn đứng im giữa dòng.
“Nước chảy che tiếng động,” ông Tĩnh nói.
Không ai nhúc nhích.
Có đêm bom nổ gần
Có lần bom nổ ở bờ bên kia.
Nước suối dội lên từng đợt.
“Tim đập thình thịch,” ông kể.
Nhưng không ai bỏ hàng ngũ.
Qua suối là an toàn hơn
Khi lên được bờ bên kia,
bộ đội mới thở phào.
“Qua suối là thoát một đoạn nguy hiểm,” ông nói.
Việc nhỏ nhưng không thể thiếu
Dẫn bộ đội qua suối
không phải chiến công lớn.
Không huân chương.
Không giấy khen.
“Nhưng thiếu thì bộ đội dễ trúng bom,” ông Tĩnh nói chậm rãi.
Người làng ai cũng sẵn sàng
Không chỉ mình ông.
Cả làng đều biết chỗ lội.
“Người này mệt thì người khác đi,” ông kể.
Không hỏi tên đơn vị
Người dẫn đường không hỏi.
Bộ đội cũng không nói.
“Biết nhiều không tốt,” ông cười hiền.
Những bàn chân quen nước
Sau nhiều lần,
chân chai, không còn sợ lạnh.
“Chỉ sợ trượt đá,” ông nói.
Chiến tranh qua, suối lại hiền
Hòa bình lập lại.
Con suối trở về dáng cũ.
Trẻ con tắm mát.
Người lớn giặt đồ.
Nhưng với ông Tĩnh,
mỗi khúc nước đều có ký ức.
Dẫn đường bằng lòng người
“Chúng tôi không nghĩ mình làm gì to tát,”
ông nói.
“Chỉ nghĩ:
bộ đội đi được an toàn là mừng rồi.”
Ký ức đời thường nhưng không nhỏ
Những lần dẫn bộ đội qua suối
là ký ức đời thường của người dân Hưng Yên.
Không hào hùng,
nhưng lặng lẽ giữ gìn sinh mạng con người
giữa chiến tranh khốc liệt.
