NGƯỜI HƯNG YÊN VÁ ÁO TRẬN CHO BỘ ĐỘI TRƯỚC GIỜ XUẤT QUÂN
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, tại vùng quê Liêu Xá (Hưng Yên), bà Bùi Thị Lành đã cùng nhiều phụ nữ trong làng âm thầm vá áo, sửa quân trang cho bộ đội trước giờ xuất quân. Những mũi kim, đường chỉ giữa đêm tối không chỉ vá lại áo rách mà còn vá niềm tin, gửi gắm tình thương của hậu phương tới tiền tuyến.
Tôi là Bùi Thị Lành, sinh năm 1928, người làng Liêu Xá. Mỗi khi nhớ lại những năm tháng chiến tranh, điều hiện lên rõ nhất trong tôi không phải là tiếng bom rền, mà là ánh đèn dầu leo lét, bên dưới là những tấm áo bộ đội sờn vai, rách gấu, còn đẫm mùi khói súng.
Những năm ấy, làng tôi thường xuyên đón các đơn vị bộ đội về trú quân ngắn ngày trước khi hành quân ra mặt trận. Họ đến vội, đi cũng vội. Có người chỉ kịp uống bát nước chè, ăn vội củ khoai, rồi chuẩn bị lên đường. Trong những giờ phút ngắn ngủi ấy, chúng tôi – những người mẹ, người chị nơi hậu phương – chỉ biết làm một việc: vá lại áo cho các anh.
Áo bộ đội thời ấy hiếm lắm. Một chiếc áo mặc qua nhiều mùa mưa nắng, sờn rách là chuyện thường. Có anh vừa đi hành quân dài ngày, áo rách cả mảng lưng, chỉ buộc tạm bằng sợi dây. Nhìn mà xót. Tôi nói với các chị em trong tổ phụ nữ:
“Các con mình ra trận, mặc áo thế này sao yên tâm được.”
Tối đến, khi bộ đội tranh thủ nghỉ ngơi, chúng tôi gom áo lại, trải ra chiếu. Kim chỉ không đủ, có người phải rút chỉ từ khăn cũ, có người tháo chỉ từ áo mình. Vá trong im lặng, chỉ nghe tiếng kim xuyên vải, tiếng thở khẽ. Ngoài kia, máy bay địch gầm rú trên đầu.
Có đêm, đang vá thì còi báo động. Tắt đèn, ôm áo bộ đội chạy xuống hầm. Khi yên, lại chui lên vá tiếp. Tôi nghĩ lúc ấy chẳng ai sợ cho bản thân mình, chỉ sợ vá không kịp để sáng mai các anh lên đường trong bộ áo lành lặn.
Có một cậu lính trẻ, chừng mười chín, hai mươi tuổi, ngồi nhìn tôi vá áo cho mình mà cứ rưng rưng. Cậu nói:
“Con đi bộ đội mấy năm rồi, chưa khi nào có người vá áo cho con kỹ thế này.”
Tôi cười, bảo:
“Ở đây ai cũng coi các con như con trong nhà.”
Sáng hôm sau, bộ đội xuất quân. Họ mặc những chiếc áo đã được vá lại, gọn gàng hơn, chắc chắn hơn. Trước khi đi, nhiều người quay lại cúi đầu chào. Tôi đứng nhìn theo, lòng thầm nhủ: chỉ mong các con bình yên trở về.
Sau này, hòa bình lập lại, có người quay lại tìm tôi, chỉ để nói một câu:
“Ngày ấy, nhờ có những mũi vá của mẹ, con thấy mình không đơn độc trên đường ra trận.”
