NGƯỜI KÉO LÁ CỜ TRONG NGÀY ĐỘC LẬP - LÊ THI,ĐÀM THỊ LOAN
Sáng ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hà Nội như khoác lên mình một diện mạo hoàn toàn khác. Từ khắp các con phố, từng dòng người nối nhau đổ về Quảng trường Ba Đình. Cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió thu, những biểu ngữ được giăng trên các tuyến phố, tiếng bước chân, tiếng nói cười và những bài hát cách mạng hòa vào nhau tạo nên một không khí chưa từng có. Hàng vạn người dân từ nhiều tầng lớp khác nhau cùng tìm về quảng trường, chờ đợi một khoảnh khắc mà có lẽ họ không thể nào quên trong suốt cuộc đời mình.
Trong dòng người ấy có một cô gái trẻ tên Lê Thi, tên thật là Dương Thị Thoa, sinh năm 1926, con gái của nhà giáo Dương Quảng Hàm. Khi ấy, cô mới 19 tuổi và đang hoạt động trong Hội Phụ nữ Cứu quốc. Khoảng một tuần trước ngày 2 tháng 9, cô cùng các chị em trong khu phố đi đến từng nhà vận động mọi người đóng cửa hàng để tham dự Lễ Độc lập. Họ tập bước đều, tập hát những bài hát cách mạng và chuẩn bị cho ngày hội lớn của dân tộc.
Sáng hôm ấy, Lê Thi dẫn đầu đoàn phụ nữ Hàng Bông tiến về Quảng trường Ba Đình. Cô mặc áo dài trắng, đi giày ba-ta, tay cầm một chiếc gậy gỗ và đứng ở đầu hàng để giữ đội hình. Dòng người ngày càng đông. Những người phụ nữ bên cạnh cô có lẽ cũng không thể tưởng tượng rằng chỉ ít phút nữa thôi, một người trong số họ sẽ được giao một nhiệm vụ gắn với một trong những khoảnh khắc thiêng liêng nhất của lịch sử dân tộc.
Khi đoàn phụ nữ vừa đến khu vực quảng trường, một cán bộ trong Ban Tổ chức tìm đến và hỏi các chị có thể cử một người lên kéo cờ hay không. Lời đề nghị đến bất ngờ, không hề được báo trước. Các chị em nhìn nhau rồi đồng thanh gọi: “Thi lên đi! Thi lên đi!” Cô gái trẻ lúc ấy có chút hồi hộp, nhưng rồi vẫn bước ra khỏi hàng và tiến về phía lễ đài.
Đi đến gần cột cờ, Lê Thi gặp một cô gái người Tày đang đứng đó. Đó là Đàm Thị Loan, một nữ chiến sĩ cách mạng. Hai người khi ấy còn rất trẻ và chưa biết rằng họ sẽ cùng nhau xuất hiện trong một khoảnh khắc lịch sử. Lê Thi chủ động nói với người bạn mới gặp rằng mình sẽ kéo cờ, còn Đàm Thị Loan sẽ nâng lá cờ lên. Hai người cùng đứng vào vị trí được giao.
Rồi tiếng nhạc vang lên.
Lê Thi nắm lấy dây kéo cờ. Đàm Thị Loan nâng lá cờ đỏ sao vàng. Giữa Quảng trường Ba Đình rộng lớn, hai người thiếu nữ từ từ đưa lá cờ lên cao. Khi những giai điệu của Tiến quân ca vang lên, lá cờ đỏ sao vàng cũng từng bước được kéo lên trên lễ đài. Hàng vạn người dân hướng mắt về phía lá cờ đang tung bay trong nắng thu Hà Nội.
Khi bài Quốc ca kết thúc, lá cờ đã tung bay trên đỉnh cột. Tiếng vỗ tay vang lên giữa quảng trường. Hai cô gái hoàn thành nhiệm vụ và có thể thở phào sau những giây phút hồi hộp. Nhưng đối với họ, khoảnh khắc ấy không chỉ là một nhiệm vụ được giao. Đó là giây phút mà một cô gái Hà Nội và một nữ chiến sĩ người Tày được đứng bên nhau, cùng góp phần vào nghi lễ mở đầu cho một đất nước độc lập.
Ngay sau nghi lễ chào cờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh bước lên lễ đài. Trước hàng vạn đồng bào, Người đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Những con người có mặt tại Quảng trường Ba Đình hôm ấy đã trở thành những nhân chứng trực tiếp của một thời khắc đặc biệt: từ giây phút ấy, họ được sống trong một đất nước vừa tuyên bố nền độc lập của mình.
Điều đặc biệt là sau ngày hôm đó, hai người phụ nữ từng cùng kéo lá cờ lại không biết nhiều về nhau. Mỗi người tiếp tục con đường riêng của mình. Lê Thi sau đó tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng, còn Đàm Thị Loan cũng tiếp tục cuộc đời chiến đấu và công tác của mình. Thời gian trôi qua, đất nước trải qua những năm tháng chiến tranh và biết bao đổi thay. Kỷ niệm về buổi sáng mùa thu năm 1945 vẫn nằm lại trong ký ức của họ.
Nhiều năm sau, hai người mới có dịp gặp lại và nhận ra người từng đứng cạnh mình trong khoảnh khắc kéo cờ năm xưa. Một cuộc gặp sau hàng chục năm khiến ký ức về ngày 2 tháng 9 lại trở về. Hai cô gái của mùa thu năm ấy giờ đã đi qua một chặng đường rất dài của cuộc đời, nhưng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng từ từ bay lên giữa Quảng trường Ba Đình vẫn còn nguyên trong ký ức.
Câu chuyện về Lê Thi và Đàm Thị Loan đặc biệt ở chỗ họ không phải những người đứng trên lễ đài đọc diễn văn. Họ chỉ là hai người phụ nữ trẻ được giao một nhiệm vụ tưởng như rất ngắn ngủi. Thế nhưng, chính đôi tay của họ đã góp phần tạo nên một hình ảnh mà nhiều thế hệ người Việt Nam sau này vẫn nhớ: lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong ngày Độc lập đầu tiên của đất nước.
Nhìn lại câu chuyện ấy, ta mới hiểu rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những sự kiện lớn hay những nhân vật nổi tiếng. Lịch sử còn được lưu giữ qua những con người bình dị đã có mặt đúng vào một thời khắc đặc biệt và làm trọn phần việc của mình. Một cô gái 19 tuổi được gọi tên giữa hàng vạn người. Một nữ chiến sĩ người Tày đứng bên cạnh cô. Hai bàn tay cùng nâng một lá cờ. Và phía dưới là hàng vạn người dân đang hướng về một tương lai mà họ đã chờ đợi từ rất lâu.
