Người kéo pháo

Những ngày đầu năm 1954, núi rừng Tây Bắc chìm trong sương lạnh.

Trên những con dốc dẫn vào Điện Biên Phủ, hàng trăm chiến sĩ đang gò lưng kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua vực sâu và vách núi. Không có máy móc hiện đại, tất cả đều dựa vào dây tời, đòn gỗ và sức người.

Trong đội pháo binh ấy có Tô Vĩnh Diện.

Anh vốn ít nói. Đồng đội nhớ đến anh nhiều hơn bởi dáng người rắn rỏi và nụ cười hiền sau mỗi chặng đường. Mỗi lần nghỉ kéo pháo, anh lại lặng lẽ kiểm tra từng sợi dây, từng chiếc chèn bánh xe. Anh thường bảo:

"Khẩu pháo đến được trận địa thì bộ binh mới có chỗ dựa."

Đêm ấy, trời tối như mực.

Con đường trơn trượt sau cơn mưa. Mọi người đang đưa một khẩu pháo xuống dốc thì bất ngờ dây tời bị đứt.

Khẩu pháo nặng hàng tấn bắt đầu lao xuống.

Tiếng hô vang lên dồn dập.

"Chèn lại!"

Nhưng tất cả diễn ra quá nhanh.

Nếu khẩu pháo lao xuống vực, không chỉ vũ khí bị phá hủy mà nhiều chiến sĩ đứng phía dưới cũng sẽ gặp nguy hiểm. Bao ngày vượt núi kéo pháo có thể tan thành công cốc.

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, Tô Vĩnh Diện không kịp suy tính.

Anh lao tới.

Dùng chính cơ thể mình chèn vào bánh pháo đang lăn.

Khẩu pháo chững lại.

Đồng đội lập tức chèn thêm gỗ và đá, giữ được khẩu pháo trên sườn dốc.

Khi mọi người chạy đến, Tô Vĩnh Diện đã nằm bất động.

Không ai nói nên lời.

Giữa núi rừng chỉ còn tiếng gió thổi qua những sợi dây kéo pháo.

Sau này, nhiều đồng đội kể rằng điều day dứt nhất không phải là sự hy sinh quá đột ngột của anh, mà là trước lúc lên đường làm nhiệm vụ, anh vẫn nói khi chiến thắng trở về sẽ xin phép về quê thăm mẹ.

Lời hứa ấy mãi mãi không thực hiện được.

Nhưng khẩu pháo được giữ lại ngày hôm đó đã tiếp tục tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Những loạt đạn từ trận địa ấy góp phần làm nên chiến thắng lịch sử của dân tộc.

Ngày nay, khi đến Điện Biên, nhiều người dừng rất lâu trước câu chuyện về Tô Vĩnh Diện.

Họ không chỉ nhớ đến một người lính đã hy sinh.

Họ nhớ đến một con người đã chọn bảo vệ đồng đội và nhiệm vụ trong khoảnh khắc ngắn ngủi nhất của cuộc đời.

Có những chiến công được ghi bằng những trận đánh lớn.

Cũng có những chiến công được ghi bằng một quyết định chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng đủ để đi cùng lịch sử suốt nhiều thế hệ.

Sự thật lịch sử

• Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Thanh Hóa.