“Người kéo pháo trong đêm”

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, những đêm kéo pháo luôn là những đêm dài nhất. Đường rừng dốc đứng, trơn như đổ mỡ, bùn ngập đến mắt cá, mỗi bước đi đều phải dồn toàn bộ sức lực. Khẩu pháo nặng hàng tấn không có máy móc hỗ trợ, chỉ trông vào đôi vai và những sợi dây chão siết chặt trong tay người lính. Đêm đó, mưa rừng trút xuống không dứt, từng tổ người gò lưng kéo pháo lên dốc, từng nhịp hô nhỏ, dồn dập, hòa với tiếng thở gấp trong bóng tối đặc quánh.

Giữa đoạn dốc gắt nhất, một chiến sĩ trẻ bất ngờ trượt chân. Cả thân người anh đổ ngửa về phía sau, kéo theo sức nặng của khẩu pháo bắt đầu chao đảo. Chỉ trong một tích tắc, nếu buông tay, khẩu pháo sẽ lao xuống vực sâu, kéo theo tất cả công sức và có thể cả tính mạng của nhiều người. Nhưng anh không buông. Anh quấn chặt dây vào người, ghì cả thân mình xuống đất, hai bàn tay bấu vào đất đá đến bật máu.

Những người phía trước nghe tiếng động, quay lại, dồn toàn lực giữ dây. Sợi dây căng như muốn đứt, siết sâu vào vai, vào ngực. Đất đá lở xuống, thân người anh bị kéo lê trên nền dốc, lưng cày lên những mỏm đá sắc. Không ai nói một lời nào, chỉ có tiếng nghiến răng và tiếng kéo nặng nề trong mưa.

Rồi khẩu pháo dừng lại.

Khi mọi thứ đứng yên, người ta mới nhận ra anh đã bất tỉnh. Hai tay vẫn còn siết chặt sợi dây, như thể ngay cả khi không còn sức, anh cũng không cho phép mình buông ra. Đồng đội phải gỡ từng ngón tay anh ra khỏi dây, đặt anh nằm sang một bên.

Nhiều năm sau, người trong đơn vị nhắc lại đêm đó, không ai nhớ rõ tên anh đầu tiên, chỉ nhớ khoảnh khắc khẩu pháo dừng lại bên miệng vực. Có người nói, nếu lúc ấy anh buông tay, không chỉ mất pháo… mà có thể cả trận địa phía trước cũng sẽ thay đổi.

Còn anh — người lính trẻ trong đêm mưa ấy — đã giữ lại tất cả, chỉ bằng một quyết định rất nhanh… là không buông.