Người Khai Sinh Căn Cứ Ba Đình
Vị Án sát kiên trung triều Nguyễn, gác lại chức quan để cùng Đinh Công Tráng lập nên chiến khu Ba Đình anh dũng.
Phạm Bằng sinh ra tại Quảng Bình. Ông đỗ Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân và từng giữ chức Án sát tỉnh Thanh Hóa dưới triều Nguyễn. Khi Vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương kêu gọi đánh Pháp, Phạm Bằng đã lập tức từ quan, liên kết cùng Đinh Công Tráng để đứng lên chiêu mộ binh sĩ hưởng ứng.
Nhờ uy tín lớn đối với sĩ phu và nhân dân vùng Thanh Hóa, Phạm Bằng đã quy tụ được hàng ngàn nghĩa quân, quyên góp lương thảo và chọn ba làng Mậu Thị, Mỹ Khê, Thượng Thọ xây dựng nên căn cứ Ba Đình huyền thoại. Ông trực tiếp phụ trách việc hậu cần, chế tạo vũ khí và củng cố tinh thần chiến đấu cho nghĩa quân.
Trong suốt cuộc bao vây khốc liệt của quân Pháp vào cuối năm 1886 - đầu năm 1887, Phạm Bằng cùng Đinh Công Tráng đã kiên cường bám trụ, đánh bật nhiều trận càn quy mô lớn của kẻ thù. Khi căn cứ Ba Đình thất thủ do hỏa lực giặc quá mạnh, để bảo vệ lực lượng và không rơi vào tay giặc, Phạm Bằng đã rút quân về quê nhà. Biết giặc Pháp bắt giữ mẹ và vợ con để ép mình hàng, ông đã nuốt thuốc độc tuẫn tiết để giữ trọn khí tiết của một vị quan yêu nước.
