NGƯỜI KHẨU ĐỘI TRƯỞNG ĐKZ KIÊN CƯỜNG Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, pháo binh giữ vai trò quan trọng trong việc chế áp các cứ điểm và chi viện cho bộ binh tiến công. Trong số những chiến sĩ pháo binh đã lập công xuất sắc có Trần Đình Hùng, khẩu đội trưởng ĐKZ của Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Từ một người nông dân nghèo, khi nhập ngũ mới bắt đầu học chữ, ông đã trưởng thành trong chiến đấu và trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu về sự gan dạ, mưu trí và ý chí bám trụ trận địa.
Trần Đình Hùng sinh năm 1931, quê ở xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Ông nhập ngũ tháng 7-1950, thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Từ khi nhập ngũ đến tháng 5-1954, ông tham gia các chiến dịch lớn của Đại đoàn 308 ở Bắc Bộ và thường đảm nhiệm vị trí pháo thủ số 1. Trong chiến đấu, ông nổi bật bởi khả năng sử dụng ĐKZ chính xác, bình tĩnh trước hỏa lực địch và luôn kiên quyết giữ vững trận địa.
Một chi tiết đặc biệt trong hành trình chiến đấu của Trần Đình Hùng là khẩu ĐKZ 57mm mà ông sử dụng tại Điện Biên Phủ. Đây vốn là một khẩu súng do Mỹ sản xuất, được Pháp sử dụng và bị Đại đoàn 308 thu được trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952. Sau đó, khẩu súng trở thành vũ khí cùng Trần Đình Hùng lập nhiều chiến công tại Điện Biên Phủ. Hiện khẩu ĐKZ này được lưu giữ như một hiện vật gắn với chiến công của người chiến sĩ pháo binh.
Cuối tháng 3 và tháng 4-1954, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn 36 được giao nhiệm vụ hoạt động ở phía Tây Mường Thanh. Một trong những vị trí quan trọng là cứ điểm Huguette 1, còn gọi là cứ điểm 206, nằm phía Bắc sân bay Mường Thanh. Đây là vị trí có ý nghĩa bảo vệ sân bay và được quân Pháp tổ chức phòng thủ khá mạnh. Ngày 19-4-1954, các đường hào của Trung đoàn 36 đã tiến sát hàng rào cứ điểm. Trong thời gian đó, khẩu đội ĐKZ do Trần Đình Hùng phụ trách được giao nhiệm vụ phòng ngự tại đồi 106.
Điều đáng chú ý là lực lượng phòng ngự của ta tại đây rất mỏng, chỉ có một khẩu ĐKZ và khoảng 20 chiến sĩ bộ binh. Trước tình thế đó, Trần Đình Hùng không dao động. Ông vừa củng cố công sự, vừa động viên đồng đội. Ông còn tìm được khoảng 40 quả lựu đạn của địch trong các hầm hào bỏ lại để phân phát cho chiến sĩ. Khi kính ngắm của khẩu ĐKZ bị phá hỏng bởi pháo địch, ông phải ngắm mục tiêu qua nòng súng và chỉ huy xạ thủ bắn. Khẩu ĐKZ liên tiếp đánh trúng đội hình quân Pháp, góp phần giữ vững trận địa. Theo hồ sơ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, khẩu đội đã diệt 40 tên địch, phá hủy một súng cối 81mm và bắn cháy một xe tăng, buộc đối phương phải rút lui.
Sau khi cứ điểm 206 bị tiêu diệt, Trung đoàn 36 tiếp tục bao vây, chia cắt cứ điểm 311B. Đêm 4-5-1954, trong lúc trận đánh diễn ra quyết liệt, chân súng ĐKZ bị hỏng, còn nòng súng nóng bỏng vì bắn liên tục. Trong hoàn cảnh đó, Trần Đình Hùng lấy vải bạt bọc và lót nòng súng, rồi vác nòng ĐKZ lên vai, bò lên mặt hào để đồng đội tiếp tục nạp đạn. Hành động này giúp khẩu đội duy trì hỏa lực, tiêu diệt các hỏa điểm và chi viện cho bộ binh xung kích tiến lên. Khi trận đánh gần kết thúc, ông bị thương ở đầu và cánh tay nhưng vẫn cố gắng bắn diệt mục tiêu trước khi chịu để đồng đội băng bó.
Những chiến công của Trần Đình Hùng cho thấy phẩm chất nổi bật của người chiến sĩ pháo binh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ: chính xác trong sử dụng vũ khí, bình tĩnh trước hỏa lực mạnh, linh hoạt khi trang bị gặp sự cố và đặc biệt là tinh thần không rời trận địa. Ông không chỉ trực tiếp chiến đấu mà còn có vai trò động viên, giữ vững tinh thần của đồng đội trong những thời điểm khó khăn nhất.
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Trần Đình Hùng được tặng thưởng nhiều huân chương và nhiều lần được Trung đoàn, Đại đoàn biểu dương, bình chọn là chiến sĩ thi đua. Ngày 7-5-1956, ông được Nhà nước trao Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Câu chuyện thời hoa lửa của Trần Đình Hùng vì thế không chỉ được ghi nhớ bởi những con số về chiến công. Điều làm nên giá trị của câu chuyện là hình ảnh một người lính bình thường nhưng trong thời khắc quyết định đã thể hiện lòng dũng cảm, trí sáng tạo và ý chí bám trụ phi thường. Từ trận địa đồi 106 đến cứ điểm 311B, ông đã cùng đồng đội biến một khẩu ĐKZ thu được của đối phương thành vũ khí góp phần phá vỡ hệ thống phòng thủ của quân Pháp. Đó là một phần của sức mạnh làm nên thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, đồng thời để lại bài học sâu sắc về bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua khó khăn của người chiến sĩ Việt Nam.
