Người Khẩu Đội Trưởng Pháo Cao Xạ Trên Tuyến Lửa Quân Khu 4
Trong ngôi nhà cấp 4 giản dị tại tổ dân phố 4 Đông Minh, phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Văn Chuyền đang sống những năm tháng tuổi già bình yên bên khu vườn xanh mát. Khó ai có thể hình dung người đàn ông mái tóc bạc trắng, giọng nói điềm đạm ấy từng là một khẩu đội trưởng pháo cao xạ dày dạn trận mạc, trải qua những năm tháng chiến tranh ác liệt với nhiều chiến công xuất sắc trên chiến trường Quân khu 4.
Năm nay tròn 80 tuổi, dù dấu vết thời gian đã hiện rõ trên khuôn mặt, nhưng mỗi khi nhắc đến những năm tháng chiến đấu, ánh mắt ông lại sáng lên đầy xúc động. Tháng 9 năm 1965, Đỗ Văn Chuyền nhập ngũ vào Trung đoàn 218, Quân khu 4. Giống như nhiều thanh niên cùng thời, ông chỉ được huấn luyện khoảng 15 đến 20 ngày trước khi bước vào chiến trường, vừa chiến đấu vừa tiếp tục học tập, rèn luyện.
Ngay từ những ngày đầu quân ngũ, ông đã nổi bật bởi sức khỏe tốt và tinh thần trách nhiệm cao. Không chỉ hoàn thành phần việc của mình, ông còn giúp đỡ đồng đội trong những công việc nặng nhọc. Nhờ sự nỗ lực ấy, chỉ sau ba tháng nhập ngũ, ông đã được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Cuộc chiến đấu trên tuyến lửa Quân khu 4 vô cùng khốc liệt. Tại đèo Phà Ròn, nơi thường xuyên hứng chịu các đợt không kích của địch, nhiều đêm đơn vị phải báo động tới hàng chục lần. Mỗi khi máy bay xuất hiện, các chiến sĩ lại nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Có những bữa cơm đang ăn dở phải tạm dừng vì bom đạn, đất cát phủ kín mâm cơm nhưng mọi người vẫn tiếp tục ăn để giữ sức chiến đấu. Có những tháng, người lính chỉ ngủ được vài ngày vì phải thường xuyên trực chiến.
Từ vị trí pháo thủ số 2, Đỗ Văn Chuyền từng bước trưởng thành trở thành Khẩu đội trưởng pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 43, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 218. Trong suốt thời gian chiến đấu, ông tham gia gần 300 trận đánh lớn nhỏ. Dù nhiều lần bị thương, ông vẫn kiên cường bám trụ trận địa, trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu, góp phần bắn rơi và bắn bị thương nhiều máy bay địch. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1970 ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Khi được hỏi về nỗi sợ trong chiến tranh, ông thẳng thắn thừa nhận rằng bản thân cũng sợ đau, sợ chết như bất kỳ ai. Tuy nhiên, lòng căm thù giặc, tình đồng đội và khát vọng hòa bình đã giúp những người lính vượt qua tất cả để tiếp tục chiến đấu.
Ông nhớ nhất những ngày chiến đấu tại Vĩnh Linh, nơi bom đạn luôn trút xuống dữ dội. Đạn pháo cao xạ khi ấy rất khan hiếm nên mỗi phát bắn đều phải được tính toán chính xác. Dù bom nổ sát bên hay đất đá văng khắp nơi, các chiến sĩ vẫn không rời vị trí chiến đấu. Có người bị thương nặng vẫn tiếp tục chiến đấu cho đến khi trận đánh kết thúc.
Một trong những ký ức không thể nào quên của ông là thời điểm đơn vị bị bao vây tại điểm cao 300 Lèn Đá, Quảng Trị. Trong hoàn cảnh hết sức nguy hiểm, ông và đồng đội luôn chuẩn bị sẵn tinh thần chiến đấu đến cùng, quyết không để rơi vào tay địch. Những ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người anh hùng năm xưa, như minh chứng cho ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất của thế hệ đã hy sinh tuổi trẻ vì độc lập, tự do của dân tộc.
Ngày nay, sống trong cuộc sống bình dị nơi quê nhà, Đỗ Văn Chuyền vẫn là biểu tượng của lòng dũng cảm và sự cống hiến. Câu chuyện cuộc đời ông không chỉ gợi nhớ về một thời chiến tranh gian khổ mà còn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng biết bao hy sinh và mất mát.


