Người khởi xướng và kiến tạo "Đường Hồ Chí Minh thời hòa bình"

Sau khi nghỉ hưu, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên vẫn đau đáu một tâm nguyện: phải xây dựng một con đường hiện đại chạy dọc dãy Trường Sơn để vừa phát triển kinh tế vùng sâu vùng xa, vừa củng cố an ninh quốc phòng cho đất nước. Ông đã tích cực đề xuất với Bộ Chính trị và Chính phủ về dự án xây dựng Đường Hồ Chí Minh thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Năm 1996, ông được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm làm Cố vấn Đặc biệt của Ban Chỉ đạo Nhà nước về Dự án Đường Hồ Chí Minh. Ở tuổi ngoài 70, ông vẫn dẻo dai lội rừng, trèo đèo cùng các đoàn khảo sát để chọn tuyến, góp ý từng đoạn đường, từng cây cầu.

Dưới sự cố vấn tâm huyết của ông, Dự án Đường Hồ Chí Minh đã chính thức khởi công năm 2000 và hoàn thành giai đoạn 1 năm 2004, trở thành tuyến đường huyết mạch thứ hai chạy dọc Bắc - Nam (sau Quốc lộ 1A). Con đường không chỉ tri ân những người đã hy sinh trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại năm xưa mà còn mở ra cơ hội thoát nghèo, phát triển kinh tế - xã hội cho hàng triệu đồng bào các dân tộc thiểu số dọc dãy Trường Sơn.