Người kiến tạo hệ thống phòng chống ký sinh trùng Việt Nam

Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc năm 1954, Giáo sư Đặng Văn Ngữ là người sáng lập và trở thành Viện trưởng đầu tiên của Viện Sốt rét, Ký sinh trùng và Côn trùng Việt Nam (nay là Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương). Với tầm nhìn chiến lược của một nhà khoa học lớn, ông đã nhanh chóng xây dựng mạng lưới phòng chống dịch bệnh từ trung ương đến địa phương.

Ông trực tiếp chỉ đạo các chương trình điều tra dịch tễ học trên quy mô toàn miền Bắc, phân loại các vùng dịch tễ và đưa ra chiến lược tiêu diệt nguồn bệnh bài bản. Những mô hình và phác đồ do ông xây dựng đã giúp kiểm soát thành công nhiều đợt dịch bệnh nguy hiểm trong thập niên 1950–1960, tạo tiền đề vững chắc cho việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong suốt giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội và kháng chiến sau này.