Người kiên trung bảo vệ cách mạng trong nhà tù
Được mệnh danh là “Người kiên trung bảo vệ cách mạng trong nhà tù Mỹ, ngụy”, đồng chí Nguyễn Tài Đông (Nguyễn Tài), nguyên Thứ trưởng Công an, con trai thứ hai của nhà văn Nguyễn Công Hoan với biệt danh Tư Trọng cũng là một trong những huyền thoại được lịch sử khắc ghi. Ông cũng chính là người đã xác nhận và minh oan cho thầy Mười Hương, người luôn trung thành với cách mạng, với Tổ quốc, trong suốt 6 năm bị giam cầm.
Theo Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai, đồng chí Nguyễn Tài sinh ra và lớn lên trong một gia đình có nhiều người tham gia cách mạng sớm và bị tù đày bởi chế độ thực dân. Dù là con trai nhà văn nổi tiếng Nguyễn Công Hoan nhưng ông không theo nghiệp cha mà ngay từ trẻ đã tham gia cách mạng. Hoạt động trong Đoàn Thanh niên cứu quốc thành Hoàng Diệu, rồi lên chiến khu Tân Trào học Trường Quân chính kháng Nhật khóa I, tham gia Giải phóng quân. Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ông được phân công về Công an Bắc bộ. Từ năm 1957 đến 1964 ông được giao làm Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị, Bộ Công an. Những năm đó, ông và các đồng đội đã có nhiều đóng góp cho công tác tình báo, phản gián.Năm 1964 ông tình nguyện vào nam trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tham gia và làm Ủy viên Ban An ninh Trung ương Cục miền nam.Với các bí danh Tư Trọng, Ba Sáng, Tư Duy, trên cương vị nào ông cũng đều nỗ lực hết mình hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đặc biệt ông đã chỉ đạo tiến hành nhiều trận đánh gây tiếng vang cũng như phát hiện nhiều vụ nội gián, bảo đảm an toàn cho lực lượng cách mạng.Là “tài sản quý của Đảng”, tuy nhiên sau 6 năm hoạt động bí mật, ngày 23/12/1970, ông bị địch bắt. Với bản lĩnh của một sĩ quan an ninh, Nguyễn Tài đã nhanh chóng vạch ra một “trò chơi nghiệp vụ” để đánh lạc hướng và gây rối cho quá trình điều tra, nhằm bảo vệ tuyệt đối cơ sở của Ban an ninh T4 cũng như quyết tâm không để địch phát hiện ra thân phận thật của mình.Trong thời gian bị giam cầm, ông đã phải trải qua nhiều nhà tù khác nhau. Bị giam giữ và tra tấn dã man suốt gần 5 năm, nhưng ngay cả những tên điệp viên sừng sỏ nhất của CIA và của ngụy quyền Sài Gòn, với các kỹ thuật hỏi cung và tra tấn tinh vi cả về thể xác lẫn tâm lý, cũng không thể khuất phục được ông.Trong thời gian bị giam giữ, ông chỉ thực sự bị lộ khi địch vô tình thu giữ được một lá thư quan trọng khi bắt được Hai T. (một cán bộ công tác tại Ban An ninh T4). Ngay lập tức địch đã xây dựng một kế hoạch bài bản để moi thông tin của ông. Trong hồi ký, Đại tá Nguyễn Tài kể, khi bắt đầu phát giác ra ông là Tư Trọng - Trưởng Ban An ninh T4 và là con trai của nhà văn Nguyễn Công Hoan, địch đã mang đến cho ông những cuốn tiểu thuyết và những cuốn sách có in ảnh cha ông, rồi mang cả tấm ảnh ông chụp với Bác Hồ trong chuyến đi thăm xứ Nam Dương...
