Người "kỹ sư chân đất" và bí mật dòng sông nhỏ (1)

Trong những năm kháng chiến, ngoài tiền tuyến, mặt trận hậu phương cũng khốc liệt không kém. Đó là mặt trận sản xuất, đảm bảo nhu cầu lương thực và vũ khí để phục vụ chiến trường. Ông Trần Văn Ba, một người thợ rèn tài hoa tại một làng nghề truyền thống ở miền Trung, đã được vinh danh là Anh hùng Lao động nhờ những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng to lớn.

Thời điểm ấy, việc vận chuyển vũ khí và lương thực bằng đường bộ thường xuyên bị máy bay địch ngăn chặn. Ông Ba đã nảy ra một ý tưởng táo bạo: Chế tạo những chiếc "thuyền lá" – loại thuyền có thiết kế đặc biệt, đáy phẳng, làm bằng gỗ nhẹ nhưng được gia cố bằng kỹ thuật rèn thủ công của riêng ông, giúp thuyền có thể đi vào những vùng nước nông, nhiều ghềnh thác mà thuyền máy thông thường không thể tiếp cận.

Không chỉ dừng lại ở đó, ông Ba còn cải tiến những công cụ lao động thô sơ thành những "vũ khí" phục vụ kháng chiến. Từ những chiếc cuốc, chiếc cày, ông biến chúng thành những bộ phận quan trọng để chế tạo mìn tự tạo và chông bẫy. Ông thường nói với những người thợ trẻ trong xưởng:

"Các con à, cây súng có thể bắn ra đạn, nhưng đôi bàn tay người thợ rèn này phải 'bắn' ra được trí tuệ. Mỗi món đồ chúng ta làm ra không chỉ là thép nguội, mà là sự sống của đồng đội ta ngoài kia."

Đỉnh điểm là vào mùa lũ năm 1970, khi tuyến đường tiếp tế chính bị chia cắt hoàn toàn, địch phong tỏa gắt gao. Ông Ba đã cùng nhóm thợ của mình làm việc suốt 7 ngày 7 đêm, không ngủ, để hoàn thiện đội thuyền đặc biệt. Chính đội thuyền này đã vận chuyển thành công hàng tấn lương thực và thuốc men, cứu nguy cho một tiểu đoàn chủ lực đang bị vây hãm.

Khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, ông Ba vẫn rất giản dị. Ông từ chối việc lên thành phố làm quản lý mà xin ở lại làng, tiếp tục công việc rèn truyền thống. Cho đến cuối đời, dù đôi bàn tay đã chai sần và đầy những vết sẹo của lửa đỏ, ông vẫn miệt mài dạy nghề cho lớp trẻ.

Câu chuyện của người anh hùng này là minh chứng rằng: Thời hoa lửa không chỉ có súng đạn, mà còn có sự sáng tạo không giới hạn của con người Việt Nam, những người đã biến sự thiếu thốn thành sức mạnh để chiến thắng mọi nghịch cảnh.