NGƯỜI KỸ SƯ ĐỊA CHẤT Ở MỎ ĐỒNG SIN QUYỀN

Có những người lính ra trận từ doanh trại.

Nhưng cũng có những người bước vào cuộc chiến từ những công trường, những vùng mỏ nơi họ đang làm nhiệm vụ.

Nguyễn Bá Lại là một người như thế.

Ông sinh năm 1949, quê ở huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, ông trở về nước công tác từ năm 1972. Thay vì lựa chọn một nơi thuận lợi hơn, ông tự nguyện lên vùng biên giới Lào Cai làm nhiệm vụ thăm dò khoáng sản, trong đó có khu vực mỏ đồng Sin Quyền.

Tại Đoàn địa chất 305, ông giữ chức Trưởng phòng Kỹ thuật, đồng thời là Trung đội trưởng tự vệ.

Công việc của một kỹ sư địa chất vốn gắn với những vùng núi xa xôi, với bản đồ, tài liệu khảo sát và những chuyến đi dài ngày.

Nhưng đầu năm 1979, cuộc sống ở Sin Quyền thay đổi hoàn toàn.

Ngày 17/2/1979, chiến sự xảy ra tại khu vực biên giới Lào Cai.

Đoàn địa chất 305 nằm trong vùng bị uy hiếp.

Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, những người trong đoàn phải tham gia bảo vệ đơn vị, bảo vệ tài liệu và hỗ trợ đưa người dân về nơi an toàn.

Nguyễn Bá Lại trở thành người chỉ huy lực lượng tự vệ tại khu vực này.

Theo tư liệu của Báo Lào Cai, đơn vị do ông chỉ huy đã chiến đấu bảo vệ khu vực mỏ đồng Sin Quyền và giữ an toàn cho nhiều tài liệu địa chất quan trọng. Đồng thời, lực lượng tại đây đã giúp hơn 300 người, phần lớn là người già và trẻ nhỏ, rút lui về hậu cứ.

Trong những giờ phút cuối cùng, Nguyễn Bá Lại đã lựa chọn ở lại cùng đồng đội.

Ông hy sinh ngày 17/2/1979.

Sự hy sinh ấy không chỉ là mất mát của gia đình.

Đó còn là mất mát của ngành địa chất Việt Nam, của những người đồng nghiệp từng làm việc cùng ông ở vùng biên giới.

Sau chiến tranh, tên tuổi Nguyễn Bá Lại được nhắc lại trong nhiều tài liệu về cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và đến ngày 29/1/1996, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 1998, Cục Địa chất Việt Nam phối hợp với tỉnh Lào Cai và Tổng công ty Khoáng sản xây dựng nhà bia tưởng niệm Nguyễn Bá Lại cùng các liệt sĩ của Đoàn địa chất 305 tại khu vực biên giới.

Năm 2019, thành phố Lào Cai đặt tên một tuyến đường tại phường Bình Minh theo tên ông.

Một con đường mang tên một kỹ sư.

Đó là cách một thành phố giữ lại ký ức về một người đã từng sống và làm việc trên chính mảnh đất ấy.

Ngày nay, vùng mỏ Sin Quyền đã trở thành một địa danh quan trọng trong phát triển kinh tế.

Những người làm địa chất tiếp tục tìm kiếm và khai thác tài nguyên.

Những kỹ sư trẻ tiếp tục đến với vùng núi.

Có lẽ đó chính là sự tiếp nối đẹp nhất.

Nguyễn Bá Lại không thể nhìn thấy những đổi thay ấy.

Nhưng công việc mà ông từng theo đuổi vẫn tiếp tục.

Vùng đất nơi ông hy sinh vẫn phát triển.

Và tên ông vẫn được nhắc đến.

Hoa lửa của Nguyễn Bá Lại là câu chuyện về một người trí thức đã mang kiến thức của mình đến vùng biên giới, rồi khi Tổ quốc cần, ông đứng vào hàng ngũ bảo vệ quê hương.